การถอดเทปสัมภาษณ์ต้องมีสามอย่างตามลำดับ: ความยินยอมของผู้ให้สัมภาษณ์ ไฟล์เสียงที่ชัด และ เครื่องมือถอดเสียง อัดโดยวางโทรศัพท์ใกล้ทั้งสองคน แล้วนำไฟล์เข้าแอปถอดเสียง เช่น Retexta (New task, Transcript only, Import audio) จากนั้นฟังตรวจกับไฟล์เสียง ใส่ชื่อผู้พูด และแก้ชื่อเฉพาะ AI ช่วยพิมพ์ แต่การตรวจยังเป็นงานของคุณ
| ขั้น | ทำอะไร | ทำไม |
|---|---|---|
| 1. ขอความยินยอม | ขอก่อนอัด และถามซ้ำตอนเริ่มอัด | ความไว้ใจสำคัญ และกฎเกณฑ์ต่างกันไป |
| 2. อัด | ห้องเงียบ โทรศัพท์อยู่ระหว่างสองคน พูดทีละคน | ไฟล์เสียงกำหนดคุณภาพของข้อความ |
| 3. ถอดเสียง | นำไฟล์เข้าแอปถอดเสียง | ประหยัดเวลาพิมพ์หลายชั่วโมง |
| 4. ตรวจ | ฟังตรวจ ใส่ชื่อผู้พูด แก้ชื่อและคำพูดที่จะยกมาอ้าง | AI ผิดได้ โดยเฉพาะชื่อคน |
| 5. ใช้งาน | ยกคำพูด สรุป หรือวิเคราะห์ | ใช้จากข้อความที่ตรวจแล้วเท่านั้น |
ก่อนสัมภาษณ์: ขอความยินยอม
การอัดเสียงคนอื่นโดยที่เขาไม่รู้หรือไม่ยินยอมเป็นเรื่องที่ไม่ควรทำ และเสียงของคนที่ระบุตัวได้เป็นข้อมูลของเขา กฎเกณฑ์เรื่องการบันทึกเสียงและข้อมูลส่วนบุคคลขึ้นกับสถานการณ์ เราจึงไม่ขอสรุปแทน ขั้นตอนที่ใช้ได้จริง:
- ขอตั้งแต่ตอนนัด และบอกว่าอัดไปทำอะไร (บทความ วิทยานิพนธ์ พอดแคสต์ หรือบันทึกภายใน)
- บอกว่าเสียงจะไปที่ไหน ถ้าใช้บริการถอดเสียงบนคลาวด์ ไฟล์จะถูกอัปโหลดไปประมวลผลบนเซิร์ฟเวอร์ Retexta เป็นบริการแบบนี้
- ถามซ้ำในไฟล์เสียง เริ่มด้วย “วันนี้วันพุธที่ 14 ตุลาคม 2569 ดิฉันคุยกับคุณสมพร และคุณยินยอมให้อัดเสียงการสนทนานี้ใช่ไหมคะ” แล้วให้เขาตอบ คำยินยอมจะอยู่ในไฟล์
- พร้อมหยุดอัด ถ้าเขาขอพูดบางช่วงแบบไม่บันทึก ให้หยุดอัดไว้ก่อน
ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย
อัดเฉพาะเมื่อผู้ให้สัมภาษณ์ยินยอม ถ้าเขาไม่ยินยอมหรือคุณไม่แน่ใจ ให้จดด้วยมือแทน มหาวิทยาลัย สำนักข่าว และนายจ้างหลายแห่งมีกติกาเรื่องการสัมภาษณ์และข้อมูลวิจัยของตัวเองเพิ่มเติม
อัดเสียงสัมภาษณ์ด้วยโทรศัพท์
- วางโทรศัพท์ไว้ระหว่างสองคน ใกล้คนที่พูดเบากว่า บนผ้าหรือของนุ่ม เสียงเคาะโต๊ะจะได้ไม่ติด
- เลือกห้องเงียบ ร้านกาแฟยาก เพลงและเสียงช้อนแก้วกลบเสียงพูดเบา ๆ
- พูดทีละคน รอให้อีกฝ่ายพูดจบก่อนถามข้อต่อไป เสียงพูดทับกันเป็นสาเหตุที่ทำให้ข้อความเพี้ยนบ่อยที่สุด
- พูดชื่อและศัพท์เฉพาะให้ชัดหนึ่งครั้ง ตอนเริ่ม ขอให้ผู้ให้สัมภาษณ์สะกดชื่อตัวเอง
- ลองอัดสั้น ๆ แล้วเปิดฟังก่อนเริ่มจริง
ถ้าสัมภาษณ์ผ่านวิดีโอคอล ตรวจดูว่าโปรแกรมประชุมอัดและถอดเสียงเองได้ไหม และทุกคนในสายรู้หรือไม่ เราไม่ได้ทดสอบเครื่องมือเหล่านั้นสำหรับหน้านี้ สำหรับ Zoom ดูถอดเสียงไฟล์ประชุม Zoom
ถอดเทปสัมภาษณ์ด้วย Retexta
Retexta เป็นแอป Android สำหรับแปลงเสียงเป็นข้อความและช่วยเขียนด้วย AI ที่ประมวลผลบนคลาวด์ อัดสัมภาษณ์ในแอปเลย หรือนำเข้าไฟล์จากแอปอื่นก็ได้ เมนูของแอปเป็นภาษาอังกฤษ ชื่อปุ่มด้านล่างจึงเป็นภาษาอังกฤษ
- เปิด Retexta แล้วแตะ New task
- เปิด More templates แล้วเลือก Transcript only สำหรับข้อความถอดเสียงล้วน
- ใต้ Add your input แตะ Record audio เพื่ออัดตอนนี้ หรือ Import audio เพื่อเลือกไฟล์ที่มีอยู่
- Retexta ถอดเสียงบนเซิร์ฟเวอร์ ไฟล์ยาวจะถูกแบ่งเป็นช่วงละไม่เกิน 5 นาทีก่อนอัปโหลด แล้วรวมกลับเป็นข้อความเดียว
- อ่านข้อความคู่กับไฟล์เสียง (ดูหัวข้อถัดไป)
แอปจับภาษาที่พูดได้เอง และข้อความถอดเสียงเป็นข้อความธรรมดา ไม่มีป้ายชื่อผู้พูดและไม่มีเวลากำกับ ถ้าอยากได้สรุปด้วย ให้ใช้ไฟล์เดิมกับ Take notes (Structured notes หรือ Short summary) หรือ Something else แล้วพิมพ์งานที่ต้องการเอง เช่น “สรุปคำตอบหลักทีละคำถาม” เรายังไม่ได้ทดสอบคุณภาพของ Something else กับงานสัมภาษณ์ ตรวจให้ละเอียด ความแม่นยำกับเสียงภาษาไทยเราก็ยังไม่ได้วัดเช่นกัน
Import audio และทุกเป้าหมายยกเว้น Transcript only เป็นฟีเจอร์ของ Retexta Pro ลองใช้ Retexta ได้ฟรี: ผู้ใช้ใหม่จะได้ผลลัพธ์ Pro ฟรีจำนวนหนึ่งไว้ดูในแอป ส่วนการคัดลอก แชร์ และส่งออก รวมถึงทุกอย่างหลังจากผลลัพธ์ฟรีหมดแล้ว (รวมถึง Transcript only) ต้องใช้ Retexta Pro หรือเครดิต
หลังถอดเสียง: ตรวจ ใส่ชื่อผู้พูด ปิดข้อมูลส่วนตัว
- ฟังตรวจหนึ่งรอบโดยดูข้อความไปด้วย แก้คำที่ฟังผิด และใส่ [ฟังไม่ชัด] ในช่วงที่จับใจความไม่ได้ แทนการเดา
- ใส่ชื่อผู้พูด เช่น “ผู้สัมภาษณ์:” และ “ผู้ให้สัมภาษณ์:” ใช้ชื่อจริงเฉพาะเมื่อผู้ให้สัมภาษณ์ตกลง
- ใส่เวลา จากโปรแกรมเล่นเสียง ตอนเริ่มแต่ละหัวข้อหรือก่อนคำพูดสำคัญ จะได้กลับไปหาเจอ
- ตรวจคำพูดที่จะยกมาอ้างทีละคำ คำพูดในบทความหรือวิทยานิพนธ์ต้องตรงกับไฟล์เสียง ไม่ใช่ฉบับที่เรียบเรียงแล้ว
- ปิดข้อมูลที่ระบุตัวได้ ถ้าสัญญาไว้ แทนชื่อ สถานที่ และที่ทำงานที่ทำให้รู้ว่าเป็นใคร
- เก็บไฟล์เสียงและข้อความให้ปลอดภัย และลบเมื่อไม่ต้องใช้แล้ว โดยเฉพาะเมื่อมีข้อมูลส่วนบุคคล Retexta ลบไฟล์เสียงที่อัดในแอปเมื่อครบ 30 วัน เก็บต้นฉบับไว้เองถ้ายังต้องใช้
แบบฟอร์มหัวเอกสารถอดเทป
คัดลอกหัวเอกสารนี้ไว้เหนือข้อความถอดเสียง แล้วกรอก
เอกสารถอดเทปสัมภาษณ์
โครงการ: [ชื่อโครงการหรือบทความ]
วันที่และสถานที่: [วันที่] [สถานที่ หรือ “วิดีโอคอล”]
ผู้สัมภาษณ์: [ชื่อ]
ผู้ให้สัมภาษณ์: [ชื่อ หรือนามสมมติ]
ความยินยอมในการบันทึกเสียง: [ยินยอม ให้ไว้ในไฟล์เสียงนาทีที่ 00:00]
ความยาวไฟล์เสียง: [ชั่วโมง:นาที]
ถอดเสียงด้วย: [เครื่องมือ] ตรวจโดย [ชื่อ] เมื่อ [วันที่]
[00:00] ผู้สัมภาษณ์: [คำถาม]
[00:00] ผู้ให้สัมภาษณ์: [คำตอบ]
[00:00] ผู้สัมภาษณ์: [คำถาม]
[00:00] ผู้ให้สัมภาษณ์: [คำตอบ ใส่ [ฟังไม่ชัด] ในช่วงที่ต้องใส่]
สัมภาษณ์เพื่องานวิจัย
ถ้าเป็นวิทยานิพนธ์หรืองานวิจัย ภาควิชาหรือคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์อาจกำหนดวิธีถอดเทป: เก็บคำเติมและภาษาถิ่นหรือไม่ ทำเครื่องหมายการหยุดอย่างไร และต้องถอดแบบคำต่อคำหรือไม่ ถามอาจารย์ที่ปรึกษาก่อนเริ่ม การเรียบเรียงด้วย AI ทำให้คำพูดเรียบขึ้นและเปลี่ยนไป งานวิจัยจึงควรใช้ข้อความถอดเสียงล้วน (Transcript only) แล้วค่อยปรับตามกติกาตอนตรวจ
อ่านต่อ
ถ้าอัดเป็นกลุ่มหลายคน: ดูวิธีเขียนรายงานการประชุม เรื่องรูปแบบไฟล์และการนำเข้า: ดูแปลงไฟล์ MP3 เป็นข้อความ สัมภาษณ์สำหรับรายการ: ดูถอดเสียงพอดแคสต์เป็นข้อความ อัดเสียงให้ชัดขึ้น: ดูถอดเสียงภาษาไทยให้แม่นขึ้น ข้อมูลแอปเพิ่มเติม: Retexta แปลงเสียงเป็นข้อความบน Android
แหล่งที่มา
FLAME Apps ตรวจสอบเมื่อ 25 กันยายน 2569
- โค้ดแอป Retexta (Android เวอร์ชัน 2026.1.23): เป้าหมายและช่องทางป้อนข้อมูล (
GoalFirstTaskHub.kt,RecordScreen.kt), การแบ่งไฟล์เป็นช่วงละไม่เกิน 5 นาที (CloudAudioChunker.kt), การจับภาษาอัตโนมัติ (TranscriptionLanguageCatalog.kt), ไม่พบป้ายชื่อผู้พูดหรือเวลากำกับในแอปและในโค้ดบริการถอดเสียง, การลบไฟล์เสียงหลัง 30 วัน (RecordedAudioRetention.kt), การล็อกการนำผลลัพธ์ออก (SessionDetailScreen.kt) - Retexta: ชื่อแพ็กเกจตามที่แสดงในแอปและในหน้า Google Play
- แบบฟอร์มหัวเอกสาร: FLAME Apps เขียนขึ้นสำหรับหน้านี้
