AI สำหรับครู: ลดงานเอกสารด้วยการพูด

AI ที่มีประโยชน์และเสี่ยงน้อยที่สุดสำหรับครูคือ AI ที่รับ งานเขียนรอบ ๆ การสอน ไป: หนังสือและข้อความถึงผู้ปกครอง การตอบผู้ปกครอง บันทึกจากการประชุมครู ร่างบันทึกหลังการสอน และประกาศที่ต้องแปล ครูพูดว่าข้อความควรมีอะไร AI เรียบเรียงเป็นข้อความที่ชัดและสุภาพให้ครูตรวจแล้วส่ง มีสองข้อจำกัด: AI ไม่ควรให้คะแนนงานนักเรียน และข้อมูลส่วนบุคคลของนักเรียนใส่ได้เฉพาะในเครื่องมือที่โรงเรียนอนุญาต Retexta เป็นแอป Android สำหรับงานเขียนแบบนี้: ครูพูด แอปเขียนข้อความที่เสร็จแล้ว

กฎสามข้อก่อนเริ่ม

1. ไม่ให้ AI ให้คะแนน การตัดสินว่างานของนักเรียนดีแค่ไหนเป็นหน้าที่ของครู Retexta ไม่ได้สร้างมาเพื่อประเมินงานนักเรียน และเราไม่แนะนำให้ใช้ทำเช่นนั้น

2. ข้อมูลนักเรียนไม่ใส่ ถ้าโรงเรียนยังไม่อนุญาต ชื่อ คะแนน ข้อมูลสุขภาพ ความต้องการพิเศษ และเรื่องครอบครัวเป็นข้อมูลส่วนบุคคล โรงเรียนหรือต้นสังกัดอาจมีแนวปฏิบัติเรื่องนี้ ระหว่างที่ยังไม่รู้ว่าอนุญาตอะไร ใช้คำแทนอย่าง [นักเรียน] และ [ผู้ปกครอง] แล้วใส่ชื่อจริงเองหลังคัดลอกข้อความออกมา

3. ไม่อัดเสียงเด็ก การอัดเสียงคาบเรียนหรือการคุยกับนักเรียนต้องได้รับความเห็นชอบจากโรงเรียนและความยินยอมที่โรงเรียนกำหนด ซึ่งมักต้องมาจากผู้ปกครอง วิธีที่ปลอดภัยคือครูพูดโน้ตของตัวเองหลังคาบ นโยบายความเป็นส่วนตัวของ Retexta ระบุด้วยว่าแอปไม่ได้มีไว้สำหรับเด็ก Retexta จึงเป็นเครื่องมือของครู ไม่ใช่ของนักเรียน แนวทางเรื่อง AI เชิงสร้างสรรค์ในการศึกษาของ UNESCO ปี 2023 ก็แนะนำให้กำหนดอายุขั้นต่ำสำหรับการใช้เครื่องมือแบบนี้ด้วยตัวเองของนักเรียน

บันทึกหลังการสอน: พูดแทนพิมพ์

บันทึกหลังการสอนเป็นงานที่ครูหลายคนค้นหามาก แต่ละโรงเรียนกำหนดแบบของตัวเอง ตัวอย่างหนึ่งที่โรงเรียนแห่งหนึ่งเผยแพร่ (“บันทึกหลังแผนการจัดการเรียนรู้”) มีห้าหัวข้อ:

ใช้แบบของโรงเรียนคุณเป็นหลัก หลักการเหมือนกัน: ทันทีหลังคาบ ครูพูดสิ่งที่เกิดขึ้นจริงตามหัวข้อ แล้วให้แอปเรียบเรียง ตัวเลขและข้อสังเกตต้องมาจากครู AI ไม่รู้ว่าในห้องเกิดอะไรขึ้น

สิ่งที่ครูอาจพูด (Something else):

บันทึกหลังการสอน ม.2 ภาษาอังกฤษ หน่วยที่ 3 เรื่องบอกทาง
สอนได้ตามแผน ใช้เกมจับคู่บัตรคำ
นักเรียนผ่าน 34 คนจาก 38 คน ที่ไม่ผ่านสี่คนยังใช้คำบุพบทบอกตำแหน่งสลับกัน
นักเรียนส่วนใหญ่ถามทางและบอกทางเป็นประโยคสั้นได้
ปัญหาคือเวลาไม่พอสำหรับกิจกรรมคู่ และมีสองคนไม่กล้าพูด
ครั้งหน้าจะให้ฝึกคู่ก่อนเกม และให้คนที่ไม่กล้าพูดเริ่มจากอ่านบทสนทนาก่อน

ในช่อง Describe your task เขียนว่า “เรียบเรียงเป็นบันทึกหลังการสอน 5 หัวข้อ: การจัดการเรียนรู้ การประเมินผล ผลที่เกิดกับผู้เรียน ปัญหาและอุปสรรค ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข ใช้เฉพาะข้อมูลที่ฉันพูด คำนวณร้อยละจากตัวเลขที่ให้” แล้วตรวจตัวเลขทุกตัว (34 จาก 38 คือร้อยละ 89.47)

ตัวอย่างที่ 1: หนังสือแจ้งผู้ปกครองเรื่องทัศนศึกษา

ตัวอย่างนี้เราเขียนขึ้นเองเพื่ออธิบายวิธีการ ไม่ใช่ผลลัพธ์จริงจากแอป และผลลัพธ์ของคุณจะต่างออกไป

สิ่งที่ครูอาจพูด (Write a message, Email, Warm):

หนังสือถึงผู้ปกครองนักเรียน ป.4/2 พาไปพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์วันพฤหัสที่ 15 ตุลา
รถออกแปดโมงสี่สิบห้า กลับถึงโรงเรียนบ่ายสองครึ่ง
ให้เด็กเตรียมข้าวกล่องกับขวดน้ำ ห้ามขวดแก้ว
ส่งใบขออนุญาตคืนภายในศุกร์ที่ 9 ตุลา
โรงเรียนออกค่าใช้จ่ายให้
ถ้าผู้ปกครองท่านไหนอยากไปช่วยดูแลเด็ก ตอบกลับมาได้ ยังต้องการอีกสองท่าน
สั้น ๆ เป็นกันเอง

ข้อความที่ได้:

เรื่อง: ทัศนศึกษาพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ วันพฤหัสบดีที่ 15 ตุลาคม 2569

เรียน ผู้ปกครองนักเรียนชั้น ป.4/2

ชั้นเรียนของเราจะไปทัศนศึกษาที่พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ ในวันพฤหัสบดีที่ 15 ตุลาคม 2569

- รถออกเวลา 08.45 น. และกลับถึงโรงเรียนประมาณ 14.30 น.
- ขอให้นักเรียนเตรียมอาหารกลางวันและขวดน้ำ (งดขวดแก้ว)
- โรงเรียนเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย

กรุณาส่งใบขออนุญาตที่ลงนามแล้วคืนภายในวันศุกร์ที่ 9 ตุลาคม 2569

ขณะนี้ยังต้องการผู้ปกครองอาสาช่วยดูแลนักเรียนอีก 2 ท่าน หากสะดวก กรุณาตอบกลับข้อความนี้

ขอบคุณค่ะ
[ชื่อครู]
ครูประจำชั้น ป.4/2

ทุกอย่างมาจากเสียงของครู AI เพิ่มลำดับ คำขึ้นต้น และรายการข้อ ๆ ตรวจวันและเวลากับแผนของคุณก่อนส่ง ถ้าโรงเรียนใช้แบบหนังสือทางการของตัวเอง ให้คัดลอกเนื้อหาไปใส่แบบนั้น

ตัวอย่างที่ 2: ตอบผู้ปกครองที่เป็นกังวลอย่างใจเย็น

ข้อความของผู้ปกครอง (วางใน Reply to a message แทนชื่อแล้ว):

สวัสดีค่ะคุณครู [นักเรียน] กลับบ้านมาร้องไห้อีกแล้วเพราะทำข้อสอบคณิตไม่ทัน เป็นครั้งที่สองแล้ว ลูกได้รับความช่วยเหลือพอไหมคะ เป็นห่วงมากค่ะ

สิ่งที่ครูบอกแอป (ในช่อง What do you want to achieve? พิมพ์หรือใช้ไมโครโฟนของคีย์บอร์ด):

ตอบแบบสุภาพและใจเย็น ขอบคุณที่แจ้งมา บอกว่าครูสังเกตว่า [นักเรียน] ทำข้อสอบละเอียดแต่ช้า เป็นเรื่องที่ฝึกด้วยกันได้ ขอนัดคุยสั้น ๆ วันอังคารหรือพุธหลังเลิกเรียน บ่ายสามครึ่ง อย่าสัญญาเรื่องต่อเวลาสอบ ต้องปรึกษาฝ่ายวิชาการก่อน

ข้อความตอบที่ได้:

เรียน คุณแม่ของ [นักเรียน]

ขอบคุณที่แจ้งให้ครูทราบค่ะ และเสียใจที่ [นักเรียน] กลับบ้านไปด้วยความไม่สบายใจ

ครูสังเกตว่า [นักเรียน] ทำข้อสอบอย่างละเอียดรอบคอบ ซึ่งบางครั้งทำให้เวลาไม่พอ เป็นเรื่องที่เราช่วยกันฝึกได้ค่ะ

ครูขอนัดคุยกับคุณแม่สั้น ๆ ได้ไหมคะ ครูสะดวกวันอังคารหรือวันพุธ เวลา 15.30 น. หลังเลิกเรียน รบกวนแจ้งวันที่สะดวกได้เลยค่ะ

ด้วยความเคารพ
[ชื่อครู]

สังเกตสิ่งที่ไม่อยู่ในข้อความ: เรื่องต่อเวลาสอบ ครูบอก AI ไม่ให้สัญญา จึงไม่มีในข้อความ ตรวจทุกครั้งว่าไม่มีอะไรที่ครูไม่ได้พูดเล็ดลอดเข้ามา Reply to a message จะถามภาษาของคำตอบก่อน บนโทรศัพท์ที่ตั้งภาษาไทยไว้ ครั้งแรกภาษาไทยจะถูกเลือกไว้ให้

ตัวอย่างที่ 3: จากประชุมครูเป็นรายการงาน

ทันทีหลังประชุม เปิด Summarize a meeting แล้วพูดสรุปเอง แทนการอัดเสียงเพื่อนครู:

ประชุมครูสายชั้น ป.4 วันพฤหัสที่ 24 กันยา ประชุมผู้ปกครองวันที่ 5 และ 6 พฤศจิกา ทุกคนส่งช่วงเวลาที่ว่างให้ครูอดิศรภายใน 9 ตุลา ตกลงใช้แบบบันทึกการอ่านแบบเดียวกันทุกห้อง ครูกิ่งเตรียมภายใน 2 ตุลา ที่ยังไม่ได้ข้อสรุปคือปีหน้าจะจัดงานวันเด็กแบบเดิมไหม ไว้ตัดสินใจครั้งหน้า

Retexta เขียนสรุปการประชุมที่มีสรุป ข้อตกลง สิ่งที่ต้องทำพร้อมผู้รับผิดชอบและวันที่ และคำถามที่ยังค้าง ถ้าต้องทำเป็นรายงานการประชุมแบบทางการ อ่าน สรุปการประชุมด้วย AI จากไฟล์เสียง และลำดับวาระที่ วาระการประชุม

ความคิดเห็นครูประจำชั้น: ถ้อยคำ ไม่ใช่การตัดสิน

ครูหลายคนถามว่า AI เขียนความคิดเห็นในสมุดรายงานผลได้ไหม เส้นของเราคือ: การประเมินเป็นของครู AI ช่วยแค่ถ้อยคำ ถ้าโรงเรียนอนุญาต ให้พูดสิ่งที่ตัดสินแล้วโดยไม่ใส่ชื่อ (“[นักเรียน] อ่านคล่อง ตอบคำถามเขียนยาวยังลำบาก ช่วยเพื่อนในงานกลุ่มดีมาก เป้าหมายต่อไปคือวางแผนคำตอบก่อนเขียน”) แล้วขอความคิดเห็นที่ชัดและใจดี จากนั้นเติมชื่อและตรวจทุกประโยคกับสิ่งที่สังเกตจริง ถ้าโรงเรียนมีกติกาเรื่องถ้อยคำในรายงานผลหรือเรื่อง AI ให้ยึดกติกานั้นก่อน

AI ฟรีสำหรับครู ใบงาน และแผนการสอน

• ฟรี: ถามโรงเรียนหรือต้นสังกัดก่อน บางแห่งมีเครื่องมือ AI ที่อนุญาตให้ใช้ Retexta ลองใช้ได้ฟรี: ผู้ใช้ใหม่ได้ผลลัพธ์ Pro ฟรีจำนวนหนึ่งไว้ดูในแอป การคัดลอก แชร์ ส่งออก และทุกอย่างหลังจากผลลัพธ์ฟรีหมดแล้ว ต้องใช้ Retexta Pro หรือเครดิต
• ใบงานและแผนการสอน: Retexta ไม่ได้สร้างมาเพื่อทำใบงานหรือแผนการสอน แอปเปลี่ยนสิ่งที่คุณพูด วาง หรืออัปโหลดเป็นหนังสือ ข้อความตอบ โน้ต สรุป และคำแปล สำหรับใบงาน เครื่องมือเฉพาะจะเหมาะกว่า

เขียนหนังสือถึงผู้ปกครองใน Retexta

Retexta ยังไม่มีเมนูภาษาไทย เมนูในแอปเป็นภาษาอังกฤษ ชื่อปุ่มด้านล่างจึงเป็นภาษาอังกฤษ

1. เปิด Retexta แล้วแตะ New task
2. ใต้ What do you want to do? แตะ Write a message
3. ใน What kind of message? เลือก Email หรือ General message และสไตล์การเขียน เช่น Warm หรือ Friendly แล้วแตะ Next
4. แตะ Record audio แล้วพูดเป็นภาษาไทยว่าหนังสือควรมีอะไร
5. หยุดอัด Retexta ถอดเสียงบนเซิร์ฟเวอร์และเขียนหนังสือเป็นภาษาเดียวกับที่คุณพูด
6. เปลี่ยนสไตล์ ภาษา หรือความยาวในหน้าผลลัพธ์ได้ อ่านทวน แล้วคัดลอกหรือแชร์ไปยังอีเมลหรือแอปแชต

สำหรับครอบครัวที่ใช้ภาษาอื่น เปิด More templates แตะ Translate วางหนังสือที่เสร็จแล้ว และเลือกจากภาษาผลลัพธ์กว่า 50 ภาษา ให้เพื่อนครูหรือคนในครอบครัวที่รู้ภาษานั้นอ่านประกาศสำคัญก่อนส่ง เพราะคำแปลจาก AI อาจผิดได้ อ่านเพิ่มที่ พูดภาษาไทย ได้ข้อความเป็นภาษาอังกฤษหรือภาษาอื่น

ทุกเป้าหมายยกเว้น Transcript only เป็นส่วนหนึ่งของ Retexta Pro การคัดลอก แชร์ และส่งออกผลลัพธ์ต้องใช้ Retexta Pro หรือเครดิต Retexta ติดป้ายผลลัพธ์ว่า “AI-generated. Check important details.”

อ่านต่อ

ประชุมครูและกลุ่มสาระ: สรุปการประชุมด้วย AI จากไฟล์เสียง และ วาระการประชุม ประกาศหลายภาษา: พูดภาษาไทย ได้ข้อความเป็นภาษาอังกฤษหรือภาษาอื่น เลือกรูปแบบบันทึกประชุมครู: รายงานการประชุม 3 แบบ อีเมลถึงผู้ปกครองด้วยเสียง: พิมพ์อีเมลด้วยเสียงบน Android เกี่ยวกับแอป: Retexta แอปแปลงเสียงเป็นข้อความสำหรับ Android

แหล่งที่มา

FLAME Apps ตรวจสอบเมื่อ 28 กันยายน 2569

• ตัวอย่างบันทึกหลังแผนการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนแห่งหนึ่ง เผยแพร่บน strisuksa.ac.th: หัวข้อทั้งห้า (แต่ละโรงเรียนใช้แบบของตัวเอง)
• UNESCO, Guidance for generative AI in education and research (2023, ภาษาอังกฤษ): แนะนำให้คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและกำหนดอายุขั้นต่ำสำหรับการใช้ AI เชิงสร้างสรรค์ด้วยตัวเอง
• FLAME Apps, นโยบายความเป็นส่วนตัวของ Retexta (ภาษาอังกฤษ) หัวข้อ 4, 7.1, 12.1 และ 16
• Retexta: ชื่อเป้าหมาย ประเภทข้อความ สไตล์การเขียน และแพ็กเกจตามที่แสดงในแอป (รุ่น 2026.1.23) และในหน้า Google Play ภาษาเริ่มต้นของ Reply to a message ตามภาษาของโทรศัพท์จากโค้ดของแอป (RewriteLanguageCatalog.kt, อ่านเมื่อ 28 กันยายน 2569)
• ตัวอย่างทั้งหมด: FLAME Apps เขียนขึ้นเอง