Dartta her oyuncu, bull'u yerden 173 cm yükseğe asılmış bir tahtaya 2,37 m uzaklıktaki atış çizgisinden her turda üç dart atar. Standart oyun 501'de her turun skoru 501'den düşülür; leg'i, son dartı bir double'a ya da bullseye'a atarak tam sıfıra inen oyuncu kazanır. Kalandan fazla puan yapan, 1 bırakan ya da double olmadan sıfıra inen tur bust'tır ve sayılmaz. Maçlar leg'lerle, uzun maçlar setlerle oynanır.
Türkiye'de dart, Türkiye Bocce Bowling ve Dart Federasyonu'na (TBBDF) bağlıdır. Federasyonun Dart Yarışma Talimatı, amacını “Dünya Dart Federasyonu (WDF) ve ilgili diğer uluslararası federasyonların Oyun Kuralları uyarınca” yurt içindeki yarışmaların kurallarını belirlemek olarak tanımlar ve çelik uçlu dart ile elektronik darta birlikte uygulanır (Madde 1, 2). Aşağıda bu talimatı, WDF kurallarını ve PDC turnuvalarında kullanılan kural kitabını (DRA) birlikte bulacaksın.
Kısaca dart kuralları
| Kural | Standart | Kaynak |
|---|---|---|
| Tahta yüksekliği | yerden bull'un merkezine 173 cm | TBBDF 4.03, WDF 6.01 |
| Atış mesafesi | tahtanın ön yüzüne 2,37 m | TBBDF 6.01, WDF 6.02 |
| Turda dart sayısı | en fazla 3 | TBBDF 1.03, WDF 1.03 |
| Başlangıç | straight in: her dart sayılır | WDF 2.01 |
| Bitiriş | double ya da bullseye ile tam sıfır | WDF 2.02; TBBDF 2026-2027 kararları |
| Bullseye | 50, double 25 sayılır | TBBDF tanımlar, WDF 2.04 |
| Bust (TBBDF'de “yanma”) | fazla puan, 1 kalması ya da double olmadan sıfır | TBBDF tanımlar, WDF 2.05 |
| Maç | tek sayıda leg ya da setin çoğunluğu | TBBDF 2.06, WDF 2.10, 2.11 |
| İlk kim atar | merkeze (bull'a) atış | TBBDF 12.01, WDF 12.01 |
Dart tahtası ve puanlama
Tahta sisal liften yapılır, üzerinde 1'den 20'ye kadar sayı dilimleri vardır ve 20 tepede, ortadaki siyah dilimdedir (TBBDF 4.01, 4.02). TBBDF talimatı tahtanın çapını 453 mm (±3 mm), double halkasının dış telinin merkeze uzaklığını 170 mm, triple halkasınınkini 107 mm olarak verir.
| Dart nereye geldi | Puan |
|---|---|
| Tek (single) alan | sayının kendisi |
| Dıştaki dar halka (double, “ikili bölge”) | sayının iki katı |
| Ortadaki dar halka (triple, “üçlü bölge”) | sayının üç katı |
| Dış bull (“dış merkez”, yeşil) | 25 |
| Bullseye (“iç merkez”, kırmızı) | 50 |
Puan, dartın ucunun girdiği dilime göre yazılır ve dart ancak tahtada kalırsa sayılır; tahtadan sekip düşen dart puan almış sayılmaz (TBBDF 3.02, 3.03). Bu yüzden tek dartla en yüksek skor triple 20 (60), bir turda en yüksek skor 180'dir. Kısa bir X01 özeti için dart nasıl oynanır sayfasına bakabilirsin.
Dart kuralları: mesafe ve yükseklik
Çelik uçlu dartta TBBDF, WDF ve PDC aynı ölçüleri kullanır:
- Yükseklik: yerden bull'un merkezine 173 cm (TBBDF 4.03, WDF 6.01, DRA 6.5.9).
- Atış mesafesi: tahtanın ön yüzünden atış çizgisinin arka kenarına 2,37 m (TBBDF 6.01, WDF 6.02, DRA 6.7.1).
- Çapraz kontrol: bull'un merkezinden atış yerinin arkasına 2,93 m (TBBDF 6.02, WDF 6.03).
- Yükseltilmiş atış yeri: TBBDF talimatına göre 38 mm yüksekliğinde ve 610 mm uzunluğunda (TBBDF 6.01).
Atış sırasında atış çizgisine basamazsın; yandan atarsan ayağın çizginin hayali uzantısının gerisinde kalmalı (TBBDF 6.03, 6.04). TBBDF talimatına göre bu kuralı çiğneyen oyuncu uyarılır ve bu şekilde atılan dartlar puanlamaya dahil edilmez (TBBDF 6.05). Ölçüm adımları: dart tahtası yüksekliği ve atış mesafesi.
Dart okunun uzunluğu ve ağırlığı
| Kural kitabı | En fazla uzunluk | En fazla ağırlık |
|---|---|---|
| TBBDF (1.01), WDF (1.01) | 30,5 cm | 50 g |
| PDC turnuvaları, DRA (6.1.1) | 200 mm | 40 g |
TBBDF talimatı dartı “çelik uç/plastik uç, gövde, kuyruk ve kanattan oluşmuş oyun aracı” olarak tanımlar ve her oyuncunun kendi dartlarıyla atmasını ister (TBBDF tanımlar, 1.01).
Bir tur nasıl oynanır
- Bir tur (“atış”) üç darttan oluşur ve her dart tek tek, elle atılır (TBBDF 1.02, 1.03).
- Tur bitmeden tahtadaki dartlarından birine dokunursan turunu tamamlamış sayılırsın (TBBDF 1.04).
- Tahtadan düşen dart tekrar atılamaz ve puan almaz (TBBDF 1.05, 1.06).
- Dartlarını, yazıcı skoru toplayıp kaydettikten sonra çekersin (TBBDF 3.05).
- Turun toplamını kalan skorundan düş. Kâğıtta nasıl yazılacağı: dartta skor nasıl tutulur.
Başlangıç ve bitiriş: straight in, double out
Aksi belirtilmedikçe her leg straight in başlar: tahtaya isabet eden ilk dart sayılır (WDF 2.01). Bitiriş double out'tur: son dart, kalan skorun “yarısı” olan sayının double'ına gelmelidir (WDF 2.02). 32 kaldıysa double 16, 40 kaldıysa double 20 gerekir. TBBDF talimatı bu bitirişe “ikili bitiriş” der; hangi bitirişin oynanacağını her yarışma kendi genelgesinde duyurur (TBBDF tanımlar, Madde 9). 2026-2027 sezonunun Türkiye Dart Şampiyonası sıralama turnuvalarında yıldızlar, gençler ve büyükler 501 Double Out, minikler 301 Single Out oynar (TBBDF 2026-2027 dart kararları).
Arkadaş arasındaki oyunlarda ve bazı liglerde double in, master out ya da single out oynanır. Hepsinin anlamı: double out, master out ve single out.
Bust kuralı: puanın yanması
WDF 2.05'e göre bir tur kalandan fazla puan yaparsa, double olmadan sıfıra inerse ya da 1 bırakırsa o tur sayılmaz ve skor turdan önceki haline döner. PDC kural kitabı da aynısını söyler (DRA 6.3.3). TBBDF talimatı bunu yanma olarak tanımlar: oyuncunun kalan puanını “gerekli atışı yapmadan sıfıra indirmesi, atışını yaptıktan sonra “1” kalması veya daha fazla puan atarak yaptığı her türlü atış”. Örnek: 32 kaldıysa T20 bust'tır, 20 ve ardından 12 de bust'tır. Daha fazla örnek: dartta bust nedir.
Bullseye double 25 sayılır
Bullseye 50 puandır ve “double 25” sayılır (WDF 2.04), yani 50 kaldığında leg'i bitirir. Dış bull (25) single'dır ve leg'i bitiremez. Bullseye double sayıldığı için en yüksek bitiriş 170'tir (T20, T20, bull). 170'ten 2'ye tüm bitirişler checkout tablomuzda.
Leg ve set
- Leg, 501'den sıfıra inilen tek bir oyundur. TBBDF talimatı buna “oyun” der (tanımlar).
- Set, leg'lerden oluşan bir bölümdür; TBBDF'ye göre bir set tek sayıda leg'den oluşur.
- Maç “3'lü, 5'li, 7'li” gibi tek sayılı bir düzenle oynanır; leg'lerin çoğunluğunu alan kazanır ve kalan leg'ler oynanmaz (TBBDF 2.06, WDF 2.10, 2.11).
- Formatı her turnuva kendisi belirler. TBBDF'nin 2026-2027 sıralama turnuvalarında örneğin büyüklerde grup maçları 3 leg alan, eleme maçları 4 leg alan, final 5 leg alan kazanır.
Setlerle oynanan en bilinen turnuva: PDC Dünya Dart Şampiyonası formatı.
İlk kim atar: merkez atışı
Maçın başında her oyuncu merkeze tek bir dart atar; merkeze daha yakın atan başlar. İki dart da merkeze ya da 25 halkasına gelirse ya da hakem karar veremezse atışlar ters sırayla tekrarlanır (TBBDF 12.03, WDF 12.03). Merkez atışını kazanan tek sayılı leg'lere, kaybeden çift sayılı leg'lere başlar; setli maçta kazanan tek sayılı setlerin tek sayılı leg'lerine ve çift sayılı setlerin çift sayılı leg'lerine başlar (TBBDF 12.01). Evde adil olan her yöntem olur.
Atış çizgisinde davranış
- Rakibin, atış yapan oyuncunun gerisinde ve onu engellemeyecek şekilde durur (TBBDF 15.05).
- Atış yapan oyuncunun duyacağı şekilde konuşmak, gürültü yapmak ya da dikkatini dağıtmak faul sayılır (TBBDF Madde 11).
- Yazıcı istersen attığın puanı ve kalan skoru söyler, ama bitiriş için tavsiye veremez: “32” der, “double 16” demez (TBBDF 3.08, WDF 3.08).
- Aritmetik hataya, rakip ilk dartını atmadan itiraz etmelisin; yoksa skor tahtada yazıldığı gibi kalır (TBBDF 3.06).
- Maç öncesinde TBBDF talimatına göre maç tahtasında 9 ısınma atışı hakkın var (TBBDF 14.01); WDF turnuvalarında 6 (WDF 13.01).
- 2026-2027 sıralama turnuvalarında kural hatası önce uyarı, tekrarında sarı kart, üçüncüsünde kırmızı kartla cezalandırılır; oyunculara alkol kontrolü de yapılır (TBBDF 1. ayak yarışma talimatı).
Elektronik (soft tip) dart kuralları
Elektronik dart, skoru senin yerine sayan bir makinede plastik uçlu dartlarla oynanır. TBBDF'nin talimatı elektronik darta da uygulanır (Madde 2) ve federasyon elektronik dartta milli takım çıkarır: Türk milli takımı 2026'da Slovakya'daki Avrupa Elektronik Dart Şampiyonası'ndan altın madalyalarla döndü (TBBDF haberi, 9 Haziran 2026). Elektronik tahtanın atış mesafesi ve yüksekliği için ayrı bir TBBDF ölçüsü bulamadık; ABD'deki NDA kurallarında atış çizgisi 2,44 m'dir. Farklar: çelik dart mı elektronik dart mı.
Dart kuralları PDF: resmi metinler
- TBBDF Dart Yarışma Talimatı (Türkiye Bocce Bowling ve Dart Federasyonu, web sayfası ve Word dosyası, Türkçe)
- WDF Playing and Tournament Rules (World Darts Federation, 20. baskı, İngilizce PDF)
- DRA Rules 2026 (PDC turnuvalarının kural kitabı, Darts Regulation Authority, İngilizce PDF)
Bu kurallarla skor tut
Darts Counter'ın X01 kurulumunda (uygulamanın menüleri İngilizce) resmi kurallar için Points: 501, Checkout Mode: Double Out ve Starting Mode: Straight In seç. Yeni kurulumda checkout modu Straight Out'tur, bunu bir kez değiştir. Uygulama bust'ları kendisi uygular ve nedenini gösterir. Legs ve Sets ayarları bir oyuncunun kazanması gereken sayıdır: 5 leg'lik bir maç (3 leg alan kazanır) için Legs'i 3 yap. 301'den 901'e başlangıç skorları var; Double In, Master In ve Master Out da tek dokunuş uzağında.
Daha fazlası
- 501 dart kuralları: standart oyun adım adım, bust örnekleriyle
- Double out, master out ve single out: tüm başlangıç ve bitiriş kuralları
- Dartta skor nasıl tutulur: 501 ve Cricket'i kâğıtta yazmak
- Dart ortalaması nasıl hesaplanır: formül ve tablo
- Checkout tablosu: 170'ten 2'ye tüm bitirişler
Kaynaklar
Yazan: 2015'ten beri Darts Counter'ı geliştiren FLAME Apps. Kontrol tarihi: 25.09.2026.
- TBBDF Dart Yarışma Talimatı, Yönetim Kurulu kararı 13.10.2006, Madde 1 ile 12 ve kural 1.01 ile 15.05 (Türkçe)
- TBBDF 2026-2027 Sezonu Dart Planlama Toplantısı Kararları, kategorilere göre maç formatları (Türkçe, PDF)
- TBBDF 1. Ayak Yarışma Talimatı, Erzincan 2026, cezalar ve alkol kontrolü (Türkçe)
- TBBDF: Avrupa Elektronik Dart Şampiyonası haberi, 9 Haziran 2026 (Türkçe)
- WDF Playing and Tournament Rules, 20. baskı, kural 1.01 ile 13.01 (İngilizce)
- DRA Rules 2026, kural 6.1.1 ile 6.7.1 (İngilizce)
- NDA Rules, elektronik dart makinesi ölçüleri (İngilizce)
