3 dart ortalaman, yaptığın puanın attığın dart sayısına bölünüp üçle çarpılmasıdır. 15 dartta bitirilen bir 501 leg'i 501 / 15 × 3 = 100,2 eder. Bust, puansız üç dartlık tam bir tur sayılır; bir ya da iki dartla yapılan checkout'ta ise sadece gerçekten attığın dartlar sayılır.
| Ne istiyorsun | Formül | Örnek (18 dartta 501) |
|---|---|---|
| 3 dart ortalaması | toplam puan / atılan dart × 3 | 501 / 18 × 3 = 83,5 |
| 1 dart ortalaması (dart başına puan) | toplam puan / atılan dart | 501 / 18 = 27,83 |
| Bir ortalama için gereken dart | 501 × 3 / ortalama | 501 × 3 / 83,5 = 18 dart |
Dart ortalama formülü
Dartta bir tur en fazla üç darttır. 3 dart ortalaması, tam bir turda kaç puan yaptığını söyler; bu yüzden üçle çarpılır. Standart tanımda toplam puan atılan dart sayısına bölünür ve sonra üçle çarpılır (Wikipedia, “Three-dart average”). Türkiye'de TBBDF belgeleri bu sayıya 3 dart averajı der ve milli takım seçmelerinde “teknik istatistik” olarak kullanır (TBBDF 2026-2027 dart kararları).
Sayının doğru olup olmadığına iki ayrıntı karar verir:
- Bust üç dart sayılır. Oyuncu bir turun ilk ya da ikinci dartında bust olursa, bu tam bir tur sayılır ve üç dart atılmış kabul edilir (aynı kaynak). PDC turnuvalarının kural kitabı da üçten az dartla bust olunan turu tamamlanmış tur sayar (DRA 6.2.6.3).
- Kısa checkout'ta sadece atılan dartlar sayılır. Kazandıran dart turun ilk ya da ikinci dartıysa, o tur için sadece o dartlar atılmış sayılır (aynı kaynak). DRA kural kitabı da leg üçten az dartla kazanıldığında turun bittiğini söyler (6.2.6.2).
Hesaplı örnek: bir 501 leg'i
Kazandığın bir leg, tur tur:
| Tur | Dart | Puan | Kalan |
|---|---|---|---|
| 1 | 3 | 100 | 401 |
| 2 | 3 | 60 | 341 |
| 3 | 3 | 85 | 256 |
| 4 | 3 | 140 | 116 |
| 5 | 3 | 41 | 75 |
| 6 | 3 | 45 | 30 |
| 7 | 2 (10, D10) | 30 | 0 |
| Toplam | 20 | 501 |
3 dart ortalaması: 501 / 20 × 3 = 75,15.
Sık yapılan bir hata, dart yerine tura bölmektir: 501 / 7 = 71,57. Bu daha düşüktür, çünkü iki dartlık checkout'unu üç dartın hepsini kullanmışsın gibi sayar; yani 3 dart ortalaması değildir.
Aynı leg, bir bust ile
Şimdi 30'da single 20, sonra single 10 attığını düşün. Double olmadan sıfıra indin, yani tur bust'tır: skor 30'a döner ve tur sıfır puanlı üç dart sayılır. Sonraki turda ilk dartınla D15'i vurursun.
- Dart: 18 (1'den 6'ya turlar) + 3 (bust) + 1 (D15) = 22
- 3 dart ortalaması: 501 / 22 × 3 = 68,32
Bu leg'de tek bir bust, ortalamandan yaklaşık yedi puan götürdü.
501 leg'i için 3 dart ortalaması tablosu
Bir 501 leg'ini kazanırsan, o leg'in ortalaması sadece kaç dart gerektiğine bağlıdır. Bu tabloyu yukarıdaki formülle hesapladık:
| Leg'i kazanmak için dart | 3 dart ortalaması | 1 dart ortalaması |
|---|---|---|
| 9 (dokuz darter) | 167,00 | 55,67 |
| 12 | 125,25 | 41,75 |
| 15 | 100,20 | 33,40 |
| 18 | 83,50 | 27,83 |
| 21 | 71,57 | 23,86 |
| 24 | 62,63 | 20,88 |
| 27 | 55,67 | 18,56 |
| 30 | 50,10 | 16,70 |
| 36 | 41,75 | 13,92 |
| 45 | 33,40 | 11,13 |
| 60 | 25,05 | 8,35 |
Kaybettiğin bir leg için 501'i değil, gerçekte yaptığın puanı kullan. Rakibin bitirmeden önce 24 dartta 360 puan yaptıysan, o leg'deki ortalaman 360 / 24 × 3 = 45'tir.
Maç ortalaması nasıl hesaplanır?
Bir maç ya da bütün bir akşam için tüm puanları ve tüm dartları topla, sonra aynı formülü uygula. Leg ortalamalarının ortalamasını almak farklı bir sayı verir, çünkü o zaman kısa ve uzun leg aynı ağırlıkta sayılır.
| Puan | Dart | Leg ortalaması | |
|---|---|---|---|
| 1. leg (kazanıldı) | 501 | 18 | 83,50 |
| 2. leg (kaybedildi) | 360 | 24 | 45,00 |
| Tüm dartlar | 861 | 42 | 861 / 42 × 3 = 61,50 |
| İki leg ortalamasının ortalaması | (83,50 + 45,00) / 2 = 64,25 |
İki sayı da ölçtükleri şey için doğrudur. Ortalamanı yayımlanan istatistiklerle karşılaştırırken tüm dartlar yöntemini kullan. TBBDF talimatına göre turnuvalarda ortalamaların ve en iyi sonuçların kaydedilebilmesi için tüm oyuncuların skorları skor kartlarına yazılır (TBBDF 13.05).
1 dart, first 9 ve 9 dart ortalaması
- 1 dart ortalaması dart başına puandır: toplam puan / atılan dart. ABD'deki elektronik dart kuruluşu NDA bunu '01 oyunları için PPD adıyla resmi beceri derecesi olarak kullanır; örneği: 12 dartta 301 puan = 25,08 PPD. Üçle çarparsan 3 dart ortalamasını bulursun (75,25).
- First 9 ortalaması her leg'in sadece ilk dokuz dartını ölçer, üç darta göre ölçeklenir ve tüm leg'lerin ortalaması alınır (tanım: Almanca dart sözlüğü dartraum.de). Bitirişi dışarıda bırakır, yani double'lar olmadan skor gücünü gösterir. İlk dokuz dartın 100, 60 ve 85 yaptıysa o leg'in first 9 ortalaması 245 / 9 × 3 = 81,67'dir. TBBDF de milli takım seçmelerinde “First 9 averajı”na bakar (TBBDF 2026-2027 dart kararları).
- “9 dart ortalaması” aramalarda genellikle yukarıdaki ikisinden biri kastedilir. Dokuz dartlık bir 501 leg'inin ortalaması 167'dir; kazanılan bir leg için mümkün olan en yüksek değer.
TV'deki ortalamalar nasıl hesaplanır?
TV'de gösterilen ortalamalar aynı formülü kullanır: puan bölü dart çarpı üç; bust üç dart, kısa checkout sadece atılan dartlar sayılır (Wikipedia, “Three-dart average”). Aynı sayfa, Michael van Gerwen'in 2016 Premier League'de Michael Smith'e karşı yaptığı 123,40'ı televizyonda yayımlanan en yüksek maç ortalaması olarak verir (25.09.2026'da kontrol edildi).
Darts Counter ortalamanı nasıl hesaplar?
Tam olarak ne yaptığını anlatmak için uygulamanın puanlama koduna baktık:
- Leg sırasında her oyuncunun yanındaki ortalama, o leg'de yapılan puan / atılan dart × 3'tür ve iki ondalığa yuvarlanır.
- Bust, hangi dart yaktıysa yaksın, puansız üç dart sayılır.
- Checkout'ta sadece attığın dartlar sayılır: tek dartlık bitiriş bir dart ekler.
- Double In: açılış double'ından önce atılan dartlar puan getirmez ama atılmış dart sayılır.
- Maç özeti ve istatistik ekranı leg ortalamalarının ortalamasını gösterir; yani her leg, yukarıdaki tablodaki 64,25 gibi aynı ağırlıkta sayılır. Tüm dartlar sayısını istiyorsan, özet toplam attığın dart sayısını da gösterir.
Bu hesabı atış çizgisinde yapmak istemiyorsan, Darts Counter her darttan sonra 3 dart ortalamanı günceller ve her oyuncu için kaydeder. Uygulamanın menüleri İngilizce.
Peki iyi bir ortalama kaçtır?
Dolaşımdaki “iyi ortalama” aralıklarının arkasında bir veri kaynağı bulamadığımız için böyle aralıklar yayımlamıyoruz. En yararlı karşılaştırma, kendi ortalamanın zaman içindeki değişimidir. Ayrıntılar: iyi bir dart ortalaması kaçtır.
Kaynaklar
Yazan: 2015'ten beri Darts Counter'ı geliştiren FLAME Apps. Kontrol tarihi: 25.09.2026.
- Wikipedia: Three-dart average (formül, bust, checkout, TV rekoru; İngilizce)
- DRA Rules 2026, kural 6.2.6 (turun tanımı, İngilizce)
- TBBDF 2026-2027 Sezonu Dart Planlama Toplantısı Kararları, teknik istatistik performansı (Türkçe)
- TBBDF Dart Yarışma Talimatı, kural 13.05 ve 13.06 (Türkçe)
- NDA Rules (Points Per Dart, Official Skill Rating Procedure; İngilizce)
- dartraum.de: First 9 Average (tanım, Almanca)
- Skor hakkında daha fazlası: dartta skor nasıl tutulur, 501 dart kuralları, checkout tablosu
