Trong phi tiêu thi đấu, mỗi người chơi ném tối đa ba phi tiêu mỗi lượt từ vạch ném cách bảng 2,37 m, vào một bảng có điểm giữa hồng tâm cao 1,73 m so với mặt sàn. Ở kiểu chơi tiêu chuẩn là 501, điểm của mỗi lượt được trừ khỏi 501, và ai về đúng 0 với phi tiêu cuối trúng ô đôi hoặc hồng tâm trước thì thắng leg. Lượt ném ghi quá số điểm còn lại, để lại 1 điểm hoặc về 0 mà không bằng ô đôi là bust và không được tính. Trận đấu chơi theo leg, trận dài hơn chơi theo set.
Trang này nói về phi tiêu ném vào bảng, không phải trò ném phi tiêu bóng bay ở hội chợ. Luật dưới đây là luật phi tiêu đầu thép của Liên đoàn Phi tiêu Thế giới (World Darts Federation, WDF) và bộ luật dùng tại các giải PDC (DRA). Việt Nam hiện không có tổ chức thành viên trong danh sách thành viên của WDF (kiểm tra ngày 25/9/2026), và chúng tôi chưa tìm thấy một bộ luật quốc gia nào của Việt Nam, nên luật quốc tế là cơ sở chung. Luật phi tiêu điện tử (đầu nhựa) nằm ở phần cuối.
| Luật | Tiêu chuẩn | Nguồn |
|---|---|---|
| Độ cao bảng | 1,73 m từ sàn đến điểm giữa hồng tâm | WDF 6.01, DRA 6.5.9, ADO 62 |
| Vạch ném (oche) | 2,37 m đến mặt bảng | WDF 6.02, DRA 6.7.1, ADO 62 |
| Số phi tiêu mỗi lượt | tối đa 3 | WDF 1.03, DRA 6.2.6 |
| Bắt đầu | straight in: phi tiêu nào cũng tính điểm | WDF 2.01, DRA 6.3.1 |
| Kết thúc | ô đôi hoặc hồng tâm, về đúng 0 | WDF 2.02, DRA 6.3.1 |
| Hồng tâm | 50 điểm, tính là ô đôi 25 | WDF 2.03, 2.04, DRA 6.3.2 |
| Bust | ghi quá điểm, còn 1, hoặc về 0 không bằng ô đôi | WDF 2.05, DRA 6.3.3 |
| Trận đấu | thắng phần lớn trong một số lẻ leg hoặc set | WDF 2.10, 2.11 |
| Ai ném trước | ném một phi tiêu vào hồng tâm để phân định | WDF 12.01, DRA 6.13.1 |
Bảng phi tiêu và luật tính điểm
Bảng thi đấu là bảng sợi (bristle) có các số từ 1 đến 20 xếp quanh vòng tròn theo thứ tự chuẩn, đường kính 451 mm (WDF 4.01, DRA 6.5.2). Số 20 nằm trên cùng, ở ô màu tối (WDF 4.02).
| Phi tiêu cắm vào | Điểm |
|---|---|
| Ô đơn | bằng số của ô |
| Vòng hẹp ngoài cùng (ô đôi) | gấp đôi số đó |
| Vòng hẹp ở giữa (ô ba) | gấp ba số đó |
| Hồng tâm ngoài (outer bull) | 25 |
| Hồng tâm (bull, bullseye) | 50 |
Phi tiêu được tính theo ô mà mũi phi tiêu cắm vào (WDF 3.03), và chỉ tính khi nó vẫn nằm trên bảng, bên trong dây ngoài của vòng đôi, cho đến khi lượt kết thúc và điểm đã được ghi (WDF 3.02). Vì vậy ô ba 20 (60 điểm) là cú ném cao nhất, và 180 là lượt cao nhất. Nếu bạn cần phần tóm tắt ngắn trước, hãy xem trang phi tiêu: cách chơi cơ bản.
Độ cao bảng và khoảng cách ném
Với phi tiêu đầu thép, mọi bộ luật lớn đều dùng cùng một cách lắp:
- Độ cao: 1,73 m từ mặt sàn đến điểm giữa hồng tâm (ADO 62, WDF 6.01, DRA 6.5.9).
- Khoảng cách ném: 2,37 m, đo từ mép sau của vạch ném đến mặt bảng (ADO 62, WDF 6.02, DRA 6.7.1).
- Kiểm tra đường chéo: 2,93 m từ điểm giữa hồng tâm đến mép sau vạch ném trên mặt sàn (ADO 62, WDF 6.03). Nếu hai số đo đầu đúng thì đường chéo cũng phải đúng.
Chân bạn phải ở sau vạch ném khi ném. Bạn có thể đứng lệch sang bên cạnh vạch, nhưng vẫn phải ở sau đường kéo dài tưởng tượng của vạch (WDF 6.04, 6.05). Theo luật PDC, phi tiêu ném khi chân trước vượt vạch không được tính (DRA 6.7.3); theo luật WDF, trọng tài nhắc nhở trước (WDF 6.06). Cách treo và đo từng bước có trong bài bảng phi tiêu treo cao bao nhiêu.
Phi tiêu: giới hạn chiều dài và trọng lượng
| Bộ luật | Dài tối đa | Nặng tối đa |
|---|---|---|
| WDF (1.01), ADO (56) | 30,5 cm | 50 g |
| Giải PDC, DRA (6.1.1) | 200 mm | 40 g |
| Phi tiêu đầu nhựa, NDA (Mỹ) | 8 in (khoảng 20,3 cm), từ mũi đến cuối cánh | 20 g |
Một phi tiêu đầu thép gồm mũi kim loại, thân (barrel), cán (shaft) và cánh (flight) (DRA 6.1.1). Cách chọn trọng lượng phù hợp: cách chọn phi tiêu.
Một lượt ném diễn ra thế nào
- Một lượt (visit) gồm tối đa ba phi tiêu, ném từng chiếc một bằng tay, mũi hướng về bảng (WDF 1.02, 1.03).
- Lượt kết thúc sớm nếu bạn chạm vào phi tiêu đang cắm trên bảng, kết thúc leg hoặc bị bust (DRA 6.2.6).
- Phi tiêu bật ra hoặc rơi khỏi bảng không được ném lại và không có điểm (WDF 1.05, 1.06).
- Chỉ rút phi tiêu khỏi bảng sau khi điểm đã được ghi (WDF 3.04).
- Lấy số điểm còn lại trừ đi điểm của lượt. Cách ghi điểm bằng tay trên bảng phấn hay giấy có trong bài cách tính điểm phi tiêu.
Bắt đầu và kết thúc: straight in, double out
Trừ khi giải đấu quy định khác, mỗi leg bắt đầu theo kiểu straight in: phi tiêu đầu tiên trúng bảng đã được tính điểm (WDF 2.01). Leg kết thúc theo kiểu double out: phi tiêu cuối phải trúng ô đôi có giá trị bằng “một nửa số điểm còn lại” (WDF 2.02). Còn 32 thì cần ô đôi 16, còn 40 thì cần ô đôi 20.
Khi chơi vui và ở một số giải, người ta đổi luật này bằng double in, master out hoặc straight out. Ý nghĩa từng luật có trong bài double out là gì.
Luật bust
Nếu một lượt “ghi nhiều điểm hơn số còn lại”, về 0 mà không kết thúc bằng ô đôi, “hoặc để lại 1 điểm”, thì lượt đó không được tính và điểm giữ nguyên như trước lượt (WDF 2.05, dịch từ tiếng Anh). Bộ luật PDC quy định giống vậy (DRA 6.3.3). Ví dụ: còn 32 điểm, ném trúng ô ba 20 là bust; ném 20 rồi 12 cũng là bust vì còn lại 0 mà phi tiêu cuối không trúng ô đôi. Thêm ví dụ trong bài luật chơi phi tiêu 501 và bust trong phi tiêu.
Hồng tâm được tính là ô đôi 25
Hồng tâm được 50 điểm và “được tính là ô đôi 25” (WDF 2.04), nên bạn kết thúc được leg khi còn 50 (DRA 6.3.2). Hồng tâm ngoài (25) là ô đơn, không kết thúc được. Vì hồng tâm là ô đôi, checkout cao nhất là 170 (ô ba 20, ô ba 20, hồng tâm). Mọi cách kết thúc từ 170 đến 2 có trong bảng checkout của chúng tôi.
Leg và set
- Một leg là một ván từ 501 về 0. Số leg trong một set hoặc trận “phải là số lẻ” (phần định nghĩa của WDF).
- Một set là một nhóm leg, ai thắng quá nửa số leg thì thắng set. Số set trong một trận cũng là số lẻ.
- Trận đấu chơi theo kiểu “best of” ba, năm, bảy leg hoặc set, và các leg hay set không còn cần thiết thì không phải chơi (WDF 2.10, 2.11).
- Mỗi giải tự quy định thể thức (DRA 6.3.1). Tie-break được phép nếu giải đã ghi rõ trong luật từ trước (DRA 6.16.1).
Giải vô địch thế giới PDC dùng set và leg ra sao có trong bài thể thức giải vô địch thế giới phi tiêu.
Ai được ném trước
Người chơi ném vào hồng tâm để phân định. Mỗi người ném một phi tiêu, ai gần tâm hơn được ném trước (WDF 12.03). Theo luật WDF, người thắng ném trước ở leg đầu và mọi leg lẻ, và khi chơi theo set thì ở mọi set lẻ (WDF 12.02). Theo luật PDC, người thắng được chọn có ném trước hay không (DRA 6.13.2). Chơi ở nhà hay ở quán thì cách nào công bằng cũng được.
Cách cư xử ở vạch ném
- Đứng cách người đang ném ít nhất 60 cm phía sau (WDF 14.06).
- Giữ im lặng khi đối thủ ném (DRA 6.15.4).
- Bạn được hỏi trọng tài mình vừa ghi bao nhiêu hoặc còn bao nhiêu, nhưng không ai được chỉ cho bạn cách kết thúc (DRA 6.15.6). Người ghi điểm đọc “32”, không bao giờ đọc “ô đôi 16” (WDF 3.08).
- Lỗi tính toán được giữ nguyên nếu không sửa trước lượt ném tiếp theo của bạn (WDF 3.06), và không thể khiếu nại điểm sau khi phi tiêu đã được rút khỏi bảng (WDF 3.05).
- Tôn trọng đối thủ: không dùng lời lẽ hay cử chỉ xúc phạm, không cố tình kéo dài thời gian, không gây ảnh hưởng đến cú ném (WDF 15.01).
- Trước trận, bạn được ném thử 6 phi tiêu ở các giải WDF (WDF 13.01) và 9 phi tiêu ở các giải PDC nếu không có quy định khác (DRA 6.14.1).
Luật phi tiêu điện tử (đầu nhựa)
Phi tiêu đầu nhựa (soft tip) được ném vào máy phi tiêu điện tử tự tính điểm, theo luật riêng. Ví dụ là luật NDA, tổ chức phi tiêu đầu nhựa ở Mỹ:
| NDA (Mỹ) | |
|---|---|
| Vạch ném | 8 ft (khoảng 2,44 m) đến mặt bảng |
| Độ cao hồng tâm | 5 ft 8 in (1,73 m) |
| Trọng lượng phi tiêu | tối đa 20 g |
| Kiểu 01 thông thường | vào tự do, ra tự do, cả vùng hồng tâm tính 50 |
| Phi tiêu bật ra | tính là đã ném, không ném lại |
Theo luật NDA, ghi quá số điểm cần để về 0 cũng là bust, và các giải “Masters” chơi double in, double out với hồng tâm tách đôi (25 và 50). Điểm do máy ghi nhận thường là điểm chính thức (NDA, “Scoring on the Electronic Dart Machine”).
Lưu ý
Chúng tôi chưa kiểm chứng được luật chơi trên máy phi tiêu ở các quán tại Việt Nam. Máy thường có cài đặt riêng (giới hạn số vòng, hồng tâm tính 50 cả vùng, có hay không double out). Trước khi chơi, hãy hỏi chủ quán hoặc xem cài đặt trên máy.
Luật phi tiêu chính thức (PDF)
- WDF Playing and Tournament Rules, bản sửa đổi lần thứ 20 (World Darts Federation, tiếng Anh)
- DRA Rules 2026, bộ luật dùng cho các giải PDC (Darts Regulation Authority, tiếng Anh)
- ADO Tournament Rules Booklet (American Darts Organization, tiếng Anh)
- NDA Rules (National Dart Association, phi tiêu đầu nhựa ở Mỹ, trang web tiếng Anh)
Tính điểm một ván theo luật này
Trong Darts Counter, menu của ứng dụng bằng tiếng Anh. Để chơi đúng luật chính thức, hãy chọn Points: 501, Checkout Mode: Double Out và Starting Mode: Straight In. Khi mới cài, checkout mode để sẵn Straight Out, nên hãy đổi một lần. Sau đó ứng dụng tự áp dụng bust và cho biết lý do. Muốn chơi best of 5 leg thì đặt Legs là 3: hai cài đặt Legs và Sets là số leg hoặc set cần thắng. Ứng dụng có điểm xuất phát từ 301 đến 901, và Double In, Master In, Master Out chỉ cách một lần chạm. Ứng dụng không có giới hạn số vòng như một số máy điện tử, và tính hồng tâm ngoài 25, hồng tâm 50.
Đọc thêm
- Luật chơi phi tiêu 501: kiểu chơi tiêu chuẩn từng bước, kèm ví dụ bust
- Double out, master out và straight out: mọi luật bắt đầu và kết thúc
- Cách tính điểm phi tiêu: ghi điểm 501 và Cricket bằng tay
- Cách tính điểm trung bình 3 phi tiêu: công thức và bảng ví dụ
- Cut-Throat Cricket: biến thể Cricket mà điểm được cộng cho đối thủ
- Killer phi tiêu: trò chơi cho nhóm, kèm phiếu ghi điểm để in
- Bảng checkout: mọi cách kết thúc từ 170 đến 2
Nguồn
Bài viết của FLAME Apps, nhà phát triển Darts Counter từ năm 2015. Luật được đối chiếu ngày 25/9/2026.
- WDF Playing and Tournament Rules, bản sửa đổi lần thứ 20 (ngày 28/2/2018), phần định nghĩa và các luật 1.01 đến 6.06, 12.01 đến 15.01 (tiếng Anh)
- DRA Rules 2026 (có hiệu lực từ 31/3/2026), luật 6.1.1 đến 6.16.1 (tiếng Anh)
- ADO Tournament Rules Booklet, luật 56 và 62 (tiếng Anh)
- NDA Rules: thông số máy và dụng cụ, luật chung, luật 01 (tiếng Anh)
- World Darts Federation: danh sách thành viên, kiểm tra ngày 25/9/2026: không có thành viên từ Việt Nam
