Bust, bitiriş kuralını çiğnediği için sayılmayan bir turdur. Skorun turdan önceki haline döner ve elinde kalan dartları atmazsın. Standart double out kuralında bust olmanın üç yolu vardır: kalandan fazla puan yapmak, tam 1 bırakmak ya da double olmadan sıfıra inmek. Master out'ta triple de bitirir, single out'ta ise sadece fazla puan bust'tır. TBBDF'nin Dart Yarışma Talimatı bu duruma yanma der: puanın “yanar”.
| Son dartın... | Double out | Master out | Single out |
|---|---|---|---|
| seni sıfırın altına düşürüyor | bust | bust | bust |
| tam 1 bırakıyor | bust | bust | sorun yok, single 1 bitirir |
| sıfıra single ile iniyor | bust | bust | bitiriş |
| sıfıra triple ile iniyor | bust | bitiriş | bitiriş |
| sıfıra dış bull (25) ile iniyor | bust | bust | bitiriş |
| sıfıra bullseye (50) ile iniyor | bitiriş | bitiriş | bitiriş |
Double out sütunu WDF ve PDC kuralıdır (WDF 2.05, DRA 6.3.3). Master out çelik uçlu kural kitaplarında tanımlı değildir; sütunu yaygın tanıma (double, triple ya da bullseye bitirir) göredir ve Darts Counter'ın uygulamasıyla aynıdır. Temel kural ve basit örnekler 501 dart kuralları sayfasında; bu sayfa atış çizgisinde tartışma çıkaran durumları ele alır.
Dartta bust kuralı: kural kitaplarında
- TBBDF tanımlar: yanma, oyuncunun kendi hanesindeki puanı “gerekli atışı yapmadan sıfıra indirmesi, atışını yaptıktan sonra “1” kalması veya daha fazla puan atarak yaptığı her türlü atış”tır.
- WDF 2.05: oyuncu kalandan fazla puan yaparsa, double ile bitirmeden kalanla aynı puanı yaparsa ya da 1 bırakırsa o atış sayılmaz ve skor atıştan önceki gibi kalır.
- DRA 6.3.3 (PDC turnuvalarının kural kitabı) aynı üç durumu sayar.
- NDA (ABD, elektronik dart): standart '01 oyunu açık başlangıç, açık bitiriştir, yani oyuncu sadece sıfıra inmek için gerekenden fazla puan yaparak bust olur.
TBBDF tanımındaki “gerekli atış”, o yarışmada oynanan bitiriştir. 2026-2027 sıralama turnuvalarında yıldızlardan büyüklere 501 Double Out, minikler 301 Single Out oynar (TBBDF 2026-2027 dart kararları).
Double out'ta 1 kalırsa
En küçük double, double 1'dir ve 2 eder. En küçük triple, triple 1'dir ve 3 eder. Yani double out ve master out'ta 1 hiçbir zaman bitirilemez ve kural seni bekletmez: 1 bırakan dart turu anında yakar.
| Kalan skorun | Attığın | Double out sonucu |
|---|---|---|
| 2 | single 1 | 1 kaldı: bust, 2'ye dönülür |
| 3 | single 2 | 1 kaldı: bust, 3'e dönülür |
| 3 | single 1 | 2 kaldı: sorun yok, şimdi double 1'e at |
| 41 | 20, sonra 20 | 1 kaldı: bust, 41'e dönülür |
| 41 | 9, sonra double 16 | checkout |
Kural şu: tek sayıda kaldıysan önce çift sayı bırakan bir single gerekir. 2'den 40'a her çift skor tek bir double'dır (skorun yarısı); 170'ten aşağı rotalar checkout tablomuzda.
Single out'ta 1 kalması diğer skorlar gibidir: single 1'i vur, leg senindir.
Double olmadan sıfıra inmek
Double out'ta tam gereken puanı yapmak yetmez. Son dart, kalan skorun yarısı olan sayının double'ına (double halkası ya da bullseye) gelmelidir (WDF 2.02).
| Kalan skorun | Attığın | Double out | Master out | Single out |
|---|---|---|---|---|
| 40 | 20, sonra 20 | bust | bust | bitiriş |
| 60 | T20 | bust | bitiriş | bitiriş |
| 18 | T6 | bust | bitiriş | bitiriş |
| 25 | dış bull | bust | bust | bitiriş |
| 50 | bullseye | bitiriş | bitiriş | bitiriş |
| 50 | dış bull, sonra dış bull | bust | bust | bitiriş |
Bullseye 50 puandır ve double 25 sayılır (WDF 2.03, 2.04), yani 50'de geçerli bir double out bitirişidir. Dış bull single 25'tir ve double out'ta leg'i hiçbir zaman bitirmez.
Master out'ta bust
Master out'ta son dartın double, triple ya da bullseye olabilir. Bu, tek dartla bitirilebilen skorları artırır (triple'larla 3, 9, 15'ten 60'a kadar; tam liste double out, master out ve single out sayfasında), ama triple dışında hiçbir bust durumunu kaldırmaz:
- Sıfırın altına düşmek yine bust'tır.
- 1 kalması yine bust'tır: 1 eden bir triple ya da double yoktur.
- Single ile sıfıra inmek bust'tır; 25'te dış bull da buna dahildir.
- 2 kaldığında tek bitiriş double 1'dir. Single 2 sıfıra single ile iner ve yakar; single 1, 1 bırakır ve yakar.
Single out'ta bust
Single out'ta (straight out) tek bust durumu vardır: kalandan fazla puan yapmak. 5 kaldıysa single 5 kazanır, single 6 yakar. 1 kaldıysa single 1 kazanır. ABD'deki elektronik dart liglerinin bitiriş kuralı budur (NDA “Any In-Any Out”); Türkiye'de TBBDF minikleri 301 Single Out oynatır. Çelik uçlu kural kitapları (WDF, DRA) double out oynar.
Turun geri kalanına ne olur?
- Sadece yakan dart değil, turun tamamı geçersizdir. WDF 2.05 “o atış sayılmaz” der: 40 kaldıysa single 20, single 5 ve ardından triple 5 (15 kalanda triple ile sıfır) bust'tır; single 20 ve single 5 de sayılmaz. 40'a dönersin.
- Atmayı bırakırsın. Oyuncu turunda üçten az dartla bust olursa tur tamamlanmış sayılır (DRA 6.2.6.3).
- Yanlışlıkla verilen bir karar düzeltilebilir. TBBDF talimatına göre bitirme atışı yazıcı tarafından geçersiz sayıldıysa ve oyuncunun atılmamış dartı varsa, o dartları kullanma hakkı vardır; oyuncu dartlarını topladıysa yazıcı onları tahtaya mümkün olduğunca eski yerlerine koyar ve oyuncu atışını tamamlar (TBBDF 2.02, 2.04; WDF 2.08).
- Skor kâğıdında bust 0 olarak yazılır ve eski skor tekrar edilir. Örnek kâğıt: dartta skor nasıl tutulur.
- Ortalaman için bust, hangi dart yaktıysa yaksın, üç dart ve sıfır puan sayılır. Hesaplı örnek: dart ortalaması nasıl hesaplanır.
301'de ve double in'de bust
Bust kuralı bitirişle ilgilidir, bu yüzden 301, 501, 701 ya da başka her başlangıç skorunda aynıdır (301 dart kuralları). Double in sadece başlangıcı değiştirir: açılış double'ından önceki dartlar puan getirmez, yani oyunu açmadan bust olamazsın. Açtıktan sonra neyin bust olduğuna oynadığın bitiriş kuralı karar verir.
Darts Counter bust'ı nasıl uygular?
Bu bölüm için uygulamanın puanlama koduna baktık. Bir dart yaktığında Darts Counter skorunu turun başladığı yere döndürür, kalan dartlarını harcanmış sayar, turu ortalaman için üç dart olarak hesaplar ve sıradaki oyuncuya geçer. Kısa bir mesaj nedenini söyler (uygulamanın menüleri ve mesajları İngilizce):
| Ne oldu | Uygulamadaki mesaj |
|---|---|
| Sıfırın altı (her checkout modunda) | “Score exceeded” |
| Double Out ya da Master Out'ta 1 kaldı | “No finish possible anymore” |
| Double Out'ta double olmadan sıfır | “Not finished with double field” |
| Master Out'ta single ile sıfır | “Not finished with double or triple field” |
Bilmeye değer üç şey:
- Hangi bust'ların olacağına checkout modu karar verir. Yeni kurulumda mod Straight Out'tur ve orada sadece “Score exceeded” olabilir. Standart oyun için X01 kurulumunda Checkout Mode: Double Out seç.
- Yakan dartı gir. Uygulama bust'ı kendisi algılar. Bust tuşu başka bir şey yapar: kalan dartlarını ıska olarak girip turu hızlıca bitirir ve o turda daha önce girdiğin dartlar sayılmaya devam eder.
- Checkout önerileri her modda double out rotalarıdır. Master Out ya da Straight Out'ta gösterilenden daha kısa bir bitirişin olabilir.
Grubunun oynadığı bitiriş kuralını seç, Darts Counter her bust'ı senin yerine söylesin.
Kaynaklar
Yazan: 2015'ten beri Darts Counter'ı geliştiren FLAME Apps. Kontrol tarihi: 25.09.2026.
- TBBDF Dart Yarışma Talimatı, tanımlar (“yanma”) ve kural 2.02 ile 2.05 (Türkçe)
- TBBDF 2026-2027 Sezonu Dart Planlama Toplantısı Kararları, kategorilere göre oyun türleri (Türkçe)
- WDF Playing and Tournament Rules, 20. baskı, kural 2.02 ile 2.08 (İngilizce)
- DRA Rules 2026, kural 6.2.6 ve 6.3.1 ile 6.3.3 (İngilizce)
- NDA Rules, “Rules of Play: '01” (İngilizce)
- Okumaya devam: 501 dart kuralları, double out, master out ve single out, dart terimleri sözlüğü
