Brain dump, yani zihin boşaltma, basit bir alıştırma: aklındaki her şeyi önce sıralamadan kafandan dışarı çıkarırsın, sonra ayıklarsın. Birkaç dakika ayır, aklına gelen her görevi, fikri ve yarım kalmış işi yaz ya da söyle ve yeni bir şey gelmeyene kadar devam et. Sonra listenin üzerinden geç ve her madde için karar ver: yap, takvime koy, devret, not olarak sakla ya da bırak.
| Adım | Ne yaparsın |
|---|---|
| 1. Boşalt | Aklındaki her şeyi, sırası fark etmeden yaz ya da söyle |
| 2. Devam et | Takıldığında hazır soruları kullan (aşağıda) |
| 3. Geri oku | Listenin tamamına bir kez bak |
| 4. Ayıkla | Görevler, tarihler, fikirler, bırakılacaklar |
| 5. Sonraki adım | Her göreve somut bir sonraki adım ver |
Brain dump nasıl yapılır, adım adım
- Bir zaman ve yer seç. Sessiz bir köşe, bir yürüyüş, yola çıkmadan önce arabada birkaç dakika. Başlamana yardımcı olacaksa bir süre belirle, örneğin 10 dakika.
- Sıralamadan boşalt. Aklına ne gelirse yaz ya da söyle: “dişçiyi ara”, “balkon için fikir”, “toplantıya hâlâ sinirliyim”, “Elif'in doğum günü hediyesi”. Henüz hiçbir şeyi yargılama ya da sıralama.
- Yavaşlarsa soruları kullan. Aşağıdaki liste, genellikle yarım kalmış işlerin saklandığı alanları dolaşıyor.
- Yeni bir şey gelmeyince dur. Kendini tekrarlamaya başladığında ilk tur bitmiştir.
- Geri oku ve ayıkla. Aşağıdaki çalışma kâğıdını kullan. Listeyi işe yarar hale getiren kısım ayıklama.
- Her görev için sonraki adımı belirle. “Vergi” bir kaygıdır. “Cumartesi geçen yılın vergi evraklarını bul” bir görevdir.
Brain dump şablonu: takıldığında sorular
David Allen'ın Getting Things Done yöntemi, “What has your attention?” (Aklını ne meşgul ediyor?) sorusuyla başlayan bir tetikleyici listeyle bir “mind sweep” kullanıyor. Bu sorular aynı şekilde gruplanmış, kendi kısa sürümümüz:
Bu hafta işte ne yapmam gerekiyor?
Kime ne söz verdim?
Kimi aramam, kime e-posta yazmam ya da cevap vermem gerekiyor?
Başkasından ne bekliyorum?
Evde neyin tamiri, alınması ya da temizlenmesi gerekiyor?
Hangi faturalar, formlar ya da son tarihler yaklaşıyor?
Hangi randevuları almam gerekiyor?
Hangi doğum günleri, yolculuklar ya da etkinlikler yaklaşıyor?
Hangi fikir aklıma dönüp duruyor?
Neye başladım da bitirmedim?
Beni rahatsız eden, yüksek sesle söylemediğim ne var?
Boş bir öğleden sonram olsa ne yapmak isterdim?
Listenin üzerinden hızlıca geç. Bir soru hiçbir şey getirmiyorsa atla.
Brain dump çalışma kâğıdı: sonucu ayıkla
Her şey dışarı çıkınca her maddeyi beş gruptan birine koy. Bunu bir not uygulamasına kopyalayabilir ya da yazdırabilirsin.
HEMEN YAP (ve sonraki adım)
- [görev]: [sonraki adım]
TAKVİME KOY (ve tarih)
- [görev]: [tarih]
DEVRET YA DA SOR (ve kime)
- [görev]: [kişi]
NOT YA DA FİKİR OLARAK SAKLA
- [fikir]
BIRAK
- [üzerinde bir şey yapmamaya karar verdiğin madde]
“Bırak” grubu önemli. Bir şeyi yazıp bilinçli olarak üzerinde bir şey yapmamaya karar vermek de bir karardır.
Sesle brain dump
Düşünceleri hızlı gelen birçok kişi için konuşmak yazmaktan kolay. Sesli notun sorunu şu: sonunda yeniden dinlemen gereken bir kayıtla kalıyorsun. Sonucu senin için ayıklayan bir sesten yazıya uygulaması, dağınık konuşmadan çalışma kâğıdına tek adımda götürür.
Retexta ile (Android için bulut tabanlı bir sesten yazıya ve yapay zeka yazma uygulaması; menüleri İngilizce, Türkçe arayüz yok, sonuç Türkçe yazılır):
- Retexta'yı aç ve New task'a dokun.
- What do you want to do? altında More templates'i aç ve Take notes'u seç.
- Record audio'ya dokun ve konuş. Takılırsan yukarıdaki soruları kullan. Konudan konuya atlayabilirsin; brain dump'ın amacı zaten bu.
- Kaydı durdur. Retexta söylediğini yazıya döker ve notlara çevirir.
- Sonuç ekranında metin türünü değiştir: Structured notes düşüncelerini konulara göre gruplar, Task list yapılacakları çıkarır, Short summary özü verir.
- Sonucu oku ve her görevin gerçekten senin olduğunu, hiçbir şeyin eksik olmadığını kontrol et.
Yapılacaklar listesi yerine gününe bir bakış için Journal entry'yi kullan (o da More templates altında). Uygulama onu şöyle tarif ediyor: “Speak about your day and get a personal journal entry.”
Take notes ve Journal entry Retexta Pro'ya dahil; sonuçları kopyalamak, paylaşmak ya da dışa aktarmak için Retexta Pro ya da kredi gerekir. Uygulamayı ücretsiz deneyebilirsin: yeni kullanıcı olarak, uygulamada görüntüleyebileceğin birkaç ücretsiz Pro sonucu alırsın; onlardan sonraki her şey için Retexta Pro ya da kredi gerekir. Retexta kayıtları bulutta işler; bu yüzden özellikle başkaları hakkında neyi yüksek sesle söylemek istediğini düşün.
Örnek: sesle yapılan brain dump'tan ayıklanmış listeye
Bu örneği fikri göstermek için biz yazdık. Gerçek bir uygulama çıktısı değil; senin sonucun farklı görünecek.
Söyleyebileceğin şey:
Tamam, şu an kafamdaki her şey.
Arabanın muayenesi var, galiba ekimde.
Pınar'a düğün fotoğraflarını göndereceğime söz verdim.
İş, perşembe sunumunun slaytları, daha başlamadım bile.
Bir de Tolga'ya sormam lazım, ben izindeyken tedarikçi görüşmesini o alabilir mi.
Annemin doğum günü ayın yirmisinde, ne alacağım hiç bilmiyorum.
Belki bir fotoğraf albümü, güzel olabilir.
Mutfak musluğu yine damlatıyor.
Ha, bir de mahallede takas günü fikri, sürekli aklıma geliyor, bir yere yazmam lazım.
Bir de hiç kullanmadığım o dizi platformu aboneliğini iptal etmem lazım.
Görev listesi ve notlar olarak (Take notes, sonra Task list):
Yapılacaklar
- [ ] Araç muayenesi için randevu al (tarihi kontrol et, muhtemelen ekim)
- [ ] Pınar'a düğün fotoğraflarını gönder
- [ ] Perşembe sunumunun slaytlarına başla
- [ ] İzindeyken tedarikçi görüşmesini alıp alamayacağını Tolga'ya sor
- [ ] Ayın 20'sindeki doğum günü için annene hediye al (fikir: fotoğraf albümü)
- [ ] Damlatan mutfak musluğunu tamir ettir ya da bildir
- [ ] Kullanılmayan dizi platformu aboneliğini iptal et
Fikirler
- Mahallede takas günü
Sesli not arabadan işe, işten aileye atladı. Liste her görevi kendi satırına koyuyor ve tek fikri ayrı tutuyor; böylece neyin önce geleceğine karar verebilirsin.
Defter mi, not uygulaması mı, sesli uygulama mı?
| Kâğıt defter | Not uygulaması | Sesli uygulama (Retexta) | |
|---|---|---|---|
| Nasıl kaydedersin | Elle yazarak | Yazarak | Konuşarak |
| Ayıklama | Elle, sonradan | Elle, sonradan | Kayıttan düzenli notlar ya da görev listesi |
| Nerede işe yarar | Kalemin olan her yerde | Telefonunun olduğu her yerde | Konuşabildiğin her yerde; işleme bulutta |
| Maliyet | Bir defter | Genellikle yerleşik | Ücretsiz denenebilir; Take notes Retexta Pro'ya dahil |
Elle yazmayı seviyorsan ve listenin masanda durmasını istiyorsan deftere zor rakip bulunur. Yazabileceğinden hızlı düşünüyorsan ya da ellerin meşgulse sesli bir uygulama yardımcı olur.
Düzenlenmek için bir araç
Brain dump düşüncelerini bir listeye dökmenin bir yolu, herhangi bir şeyin tedavisi değil. Düşüncelerin tek başına taşıyamayacağın kadar ağır geliyorsa güvendiğin biriyle ya da bir uzmanla konuş.
Devamını oku
Bir brain dump saklamak istediğin bir hikâyeye dönüşürse anı kitabı nasıl yazılır rehberine bak. Elindeki sesli notlar için Android'de sesli notu yazıya çevirme ya da sesli mesaj özetleme. Uygulama hakkında daha fazlası: Retexta, Android için sesten yazıya.
Kaynaklar
FLAME Apps tarafından 25 Eylül 2026'da kontrol edildi.
- Getting Things Done (David Allen Company), Incompletion Trigger List (PDF) (İngilizce): “What has your attention?” sorusu ve kapsadığı yaşam alanları.
- Retexta: hedef, metin türü ve plan adları uygulamada (sürüm 2026.1.23) ve Google Play sayfasında göründüğü şekliyle.
- Sorular, çalışma kâğıdı ve örnek: bu sayfa için FLAME Apps tarafından yazıldı.
