Phi tiêu đầu thép (steel tip) có mũi kim loại và được ném vào bảng sợi (bristle); người chơi hoặc người ghi điểm tự tính điểm. Phi tiêu đầu nhựa (soft tip, nhiều người gọi là phi tiêu điện) có mũi nhựa và được ném vào bảng điện tử ghi nhận từng phi tiêu và tự tính điểm cho bạn. Hai môn chơi theo những bộ luật khác nhau, khác về trọng lượng và chiều dài phi tiêu, đôi khi cả khoảng cách ném, và thường cả cách kết thúc một ván.
| Đầu thép | Đầu nhựa | |
|---|---|---|
| Bảng | bảng sợi sisal, đường kính 451 mm (WDF 4.01) hoặc 18 in (ADO 57) | bảng điện tử; NDA tính xếp hạng từ các ván trên mặt bảng 15,5 inch |
| Mũi | mũi kim loại hình kim (WDF 1.01) | mũi nhựa (NDA; DSAB 1.4.2: mũi nhựa dẻo) |
| Phi tiêu dài nhất | 30,5 cm (WDF 1.01, ADO 56); 200 mm ở giải PDC (DRA 6.1.1) | 16,8 cm (DSAB 1.4.2); 8 in tính cả cánh (NDA) |
| Phi tiêu nặng nhất | 50 g (WDF, ADO); 40 g ở giải PDC (DRA) | 21 g gồm sai số 5% (DSAB, từ mùa 2/2019); 20 g (NDA) |
| Khoảng cách ném | 2,37 m (WDF, DRA, ADO) | 2,37 m (DSAB, Đức); 8 ft, khoảng 2,44 m (NDA, Mỹ) |
| Độ cao hồng tâm | 1,73 m | 5 ft 8 in, tức 1,73 m (NDA); DSAB không ghi |
| Hồng tâm | 50, tính là ô đôi 25; hồng tâm ngoài 25 | tách 25/50 (bảng DSAB; Cricket và giải Masters của NDA) hoặc cả vùng 50 (01 vào tự do, ra tự do của NDA) |
| Kết thúc 01 tiêu chuẩn | double out (WDF 2.02) | kết thúc tự do (NDA); double out, master out hoặc single out tùy hạng giải (DSAB 1.1) |
| Ai tính điểm | người ghi điểm hoặc người chơi | máy; mọi người chơi chấp nhận điểm máy hiển thị (DSAB 2.3.4) |
| Phi tiêu bật ra | không có điểm, không ném lại (WDF 1.05, 1.06) | tính là đã ném, không ném lại (DSAB 2.3.3, NDA) |
| Ở vạch ném | chân sau vạch (WDF 6.04) | được nghiêng người qua vạch (NDA, DSAB 2.3.1) |
Độ cao bảng, khoảng cách và cách đo: bảng phi tiêu treo cao bao nhiêu. Toàn bộ luật phi tiêu đầu thép: luật chơi phi tiêu.
Ở Việt Nam
Chúng tôi chưa kiểm chứng được phi tiêu đầu nhựa phổ biến đến đâu ở các quán tại Việt Nam, máy ở đó cài luật gì (giới hạn số vòng, hồng tâm 50 cả vùng, cách kết thúc), hay có giải nào của Việt Nam. Việt Nam hiện không có tổ chức thành viên trong danh sách của WDF (kiểm tra ngày 25/9/2026). Trước khi chơi trên máy, hãy hỏi luật của nơi bạn chơi.
Bảng phi tiêu
Bảng đầu thép làm từ sợi sisal, loại “bristle”, với các số từ 1 đến 20 xếp quanh vòng tròn theo thứ tự chuẩn (WDF 4.01). Phi tiêu cắm vào các sợi, và dây giữa các ô quyết định phi tiêu được tính ở ô nào: nó được tính theo phía dây chia ô mà mũi phi tiêu cắm vào (WDF 3.03).
Bảng đầu nhựa là bảng nhựa có lỗ để mũi phi tiêu mắc vào, gắn trên máy hoặc bảng điện tử tại nhà có cảm biến nhận ô. Tổ chức giải DSAB ở Đức chỉ chơi trên máy Löwen được duyệt với bảng thi đấu: ô đơn 20 màu xanh, ô đôi và ô ba màu đỏ, hồng tâm 25 và 50 (DSAB 1.4.1). NDA ở Mỹ tính xếp hạng từ các ván trên mặt bảng 15,5 inch. So sánh các loại bảng: các loại bảng phi tiêu.
Phi tiêu
- Đầu thép: dài tối đa 30,5 cm và nặng 50 g, với “mũi kim loại hình kim” (WDF 1.01; giới hạn giống vậy ở ADO 56). Bộ luật của PDC chặt hơn: 200 mm và 40 g (DRA 6.1.1).
- Đầu nhựa: mũi nhựa cắm được vào lỗ của bảng, dài tối đa 16,8 cm (DSAB 1.4.2). DSAB nâng giới hạn trọng lượng từ 18 lên 21 g (gồm sai số 5%) từ mùa 2/2019. Ở Mỹ, phi tiêu theo NDA không được nặng quá 20 g, tính cả cánh, mũi và cán, và dài không quá 8 in.
Chọn bộ nào: cách chọn phi tiêu.
Vạch ném
Với phi tiêu đầu thép, vạch ném cách mặt bảng 2,37 m ở mọi bộ luật chúng tôi đọc. Với phi tiêu đầu nhựa thì tùy nơi: 2,37 m ở Đức (DSAB 1.4.3) và 8 ft (khoảng 2,44 m) ở Mỹ (NDA). Giải phi tiêu đầu nhựa France Darts ở Pháp cũng dùng 2,44 m. Đó là nguồn gốc câu hỏi “2,37 hay 2,44 m?”.
Tại vạch ném, luật phi tiêu đầu thép chỉ quy định chỗ đặt chân: sau vạch, không bao giờ giẫm lên (WDF 6.04). Phi tiêu đầu nhựa thoải mái hơn: NDA cho phép nghiêng người qua vạch, được giẫm lên vạch nhưng không được bước qua.
Tính điểm và kết thúc
Các kiểu 01 đầu thép chơi double out: phi tiêu cuối phải trúng ô đôi hoặc hồng tâm (WDF 2.02, DRA 6.3.1). Các giải đầu nhựa thì khác nhau:
- NDA (Mỹ): kiểu 01 tiêu chuẩn là vào tự do, ra tự do (“Any In-Any Out”), cả vùng hồng tâm được 50. Các giải “Masters” chơi double in, double out với hồng tâm tách 25/50.
- DSAB (Đức): “501 Double out” từ Bundesliga đến hạng A, “301 Master out” ở hạng B và “301 Single out” ở hạng C (DSAB 1.1).
Ý nghĩa từng luật kết thúc, và khi nào bị bust: double out là gì.
Ai tính điểm
Với phi tiêu đầu nhựa, máy tính điểm và điểm của máy là điểm chính thức: mọi người chơi chấp nhận điểm máy hiển thị (DSAB 2.3.4). Mọi phi tiêu đã ném đều tính là đã ném, dù máy có ghi nhận hay không (NDA).
Với phi tiêu đầu thép, phải có người tính điểm. Ở giải đấu, đó là người ghi điểm với bảng phấn hoặc một thiết bị điện tử được chấp thuận; một số liên đoàn chỉ cho phép thiết bị điện tử nếu nó hiện được các lượt trước của cả hai người, cho sửa lượt nhập sai và hiện rõ số điểm còn lại. Ở nhà và ở quán, người chơi tự tính điểm, và đó là lúc ứng dụng tính điểm có ích.
Phi tiêu đầu nhựa có dễ hơn không?
Chúng tôi không tìm thấy nghiên cứu hay bộ luật nào đo điều này, nên không đưa ra kết luận. Những gì luật thay đổi:
- Cách kết thúc dễ hơn là phổ biến: kết thúc tự do ở các giải NDA, single out hoặc master out ở các hạng thấp của DSAB, thay vì double out.
- Được nghiêng người qua vạch ở phi tiêu đầu nhựa (NDA, DSAB 2.3.1).
- Phi tiêu nhẹ hơn: tối đa 20 hoặc 21 g, so với đến 50 g ở phi tiêu đầu thép.
- Không phải tính nhẩm: máy trừ điểm giúp bạn.
Nên chơi phi tiêu đầu thép hay đầu nhựa?
Hãy để nơi bạn muốn chơi quyết định. Nếu nhóm hoặc câu lạc bộ của bạn chơi trên bảng sợi, đó là đầu thép. Nếu chơi trên máy điện tử, đó là đầu nhựa, và bạn sẽ chơi trên máy của nơi đó. Ở nhà, cả hai cần cùng một khoảng sàn (xem bảng không gian trong bài bảng phi tiêu treo cao bao nhiêu).
Tính điểm phi tiêu đầu thép bằng điện thoại
Darts Counter tính điểm cho các ván phi tiêu đầu thép ở nhà hay ở quán: bạn nhập từng phi tiêu và ứng dụng làm phép trừ, áp dụng bust và gợi ý checkout. Menu của ứng dụng bằng tiếng Anh. Ứng dụng có cả ba luật kết thúc (Double Out, Master Out, Straight Out), nên bạn có thể tập thể thức của máy điện tử trên bảng sợi. Ứng dụng không có giới hạn số vòng như một số máy, và tính hồng tâm ngoài 25, hồng tâm 50. Một giới hạn: ứng dụng chưa hiện lịch sử các lượt trước của cả hai người chơi, điều mà một số liên đoàn yêu cầu với thiết bị ghi điểm điện tử.
Nguồn
Bài viết của FLAME Apps, nhà phát triển Darts Counter từ năm 2015. Kiểm tra ngày 25/9/2026. Tất cả bằng tiếng Anh, trừ khi có ghi chú.
- WDF Playing and Tournament Rules, bản sửa đổi lần thứ 20, luật 1.01 đến 1.06, 2.02, 3.03, 4.01 và 6.04
- DRA Rules 2026, luật 6.1.1 và 6.3.1 (Darts Regulation Authority)
- ADO Tournament Rules Booklet, luật 56, 57 và 62
- DSAB-Liga-Regeln 2016, luật 1.1, 1.4.1 đến 1.4.3, 2.3.1, 2.3.3 và 2.3.4, cùng thay đổi trọng lượng năm 2019 (tiếng Đức)
- NDA Rules: thông số máy và dụng cụ, luật chung, luật 01, xếp hạng kỹ năng
- France Darts, règlement, bản 16, 2018 (tiếng Pháp)
- World Darts Federation: danh sách thành viên, kiểm tra ngày 25/9/2026: không có thành viên từ Việt Nam
