ลูกดอกสตีลทิป (หัวเหล็ก) มีหัวเป็นโลหะ ใช้ปากับ กระดานใยป่าน และผู้เล่นหรือคนจดแต้มเป็นคนนับแต้ม ลูกดอกซอฟต์ทิป (หัวพลาสติก) มีหัวพลาสติก ใช้ปากับ กระดานอิเล็กทรอนิกส์ ที่จับทุกลูกและนับแต้มให้ สองระบบนี้เล่นกันคนละกติกา ซึ่งต่างกันเรื่องน้ำหนักและความยาวลูกดอก บางครั้งเรื่องระยะปา และบ่อยครั้งเรื่องวิธีปิดเกม
ตัวอย่างฝั่งซอฟต์ทิปด้านล่างมาจาก National Dart Association (NDA) ของสหรัฐฯ และลีก DSAB ของเยอรมนี เพราะเป็นกติกาที่เราอ่านแล้ว ในไทยเราไม่พบเอกสารกติกาซอฟต์ทิปที่ยืนยันได้ จึงควรถามกติกาจากลีกหรือร้านที่คุณเล่น
| สตีลทิป | ซอฟต์ทิป | |
|---|---|---|
| กระดาน | ใยป่าน (sisal) เส้นผ่านศูนย์กลาง 451 มม. (WDF 4.01) | อิเล็กทรอนิกส์; NDA นับเรตติ้งจากเกม “on a 15.5-inch target” |
| หัว | หัวเข็มโลหะ (WDF 1.01) | หัวพลาสติก (NDA; DSAB 1.4.2: หัวพลาสติกที่ยืดหยุ่น) |
| ความยาวสูงสุด | 30.5 ซม. (WDF 1.01, ADO 56); 200 มม. ในรายการ PDC (DRA 6.1.1) | 16.8 ซม. (DSAB 1.4.2); 8 นิ้วรวมหาง (NDA) |
| น้ำหนักสูงสุด | 50 กรัม (WDF, ADO); 40 กรัมในรายการ PDC (DRA) | 21 กรัมรวมค่าคลาดเคลื่อน 5% (DSAB ตั้งแต่ฤดูกาล 2/2019); 20 กรัม (NDA) |
| ระยะปา | 2.37 ม. (WDF, DRA, ADO) | 2.37 ม. (DSAB, เยอรมนี); 8 ฟุต ประมาณ 2.44 ม. (NDA, สหรัฐฯ) |
| ความสูงบูล | 1.73 ม. | 5 ฟุต 8 นิ้ว คือ 1.73 ม. (NDA); DSAB ไม่ได้ระบุ |
| บูล | บูลใน 50 นับเป็นดับเบิล 25; บูลนอก 25 | แยก 25/50 (กระดาน DSAB; NDA ใน Cricket และรายการ Masters) หรือบูลเดียว 50 แต้ม (NDA ในเกม '01 แบบ open in, open out) |
| การปิดเกม '01 มาตรฐาน | Double Out (WDF 2.02) | any out (NDA); Double Out, Master Out หรือ Single Out ตามระดับลีก (DSAB 1.1) |
| ใครนับแต้ม | คนจดแต้มหรือผู้เล่น | เครื่อง ผู้เล่นทุกคนยอมรับแต้มที่เครื่องแสดง (DSAB 2.3.4) |
| ลูกที่กระเด้งออก | ไม่ได้แต้ม ไม่ได้ปาใหม่ (WDF 1.05, 1.06) | นับว่าปาแล้ว ไม่ได้ปาใหม่ (DSAB 2.3.3, NDA) |
| ที่เส้นยืนปา | เท้าอยู่หลังเส้น (WDF 6.04) | เอนตัวข้ามเส้นได้ (NDA, DSAB 2.3.1) |
ความสูงกระดาน ระยะ และวิธีวัดอยู่ใน ความสูงกระดานปาเป้าและระยะขว้าง กติกาสตีลทิปฉบับเต็มอยู่ใน กติกาปาเป้า
กระดาน: ใยป่านกับอิเล็กทรอนิกส์
กระดานสตีลทิปทำจากเส้นใยป่าน (sisal) แบบ “bristle” เรียงเลข 1 ถึง 20 ตามแบบมาตรฐาน (WDF 4.01) ลูกดอกปักอยู่ในเส้นใย และลวดระหว่างช่องเป็นตัวตัดสินว่าลูกได้แต้มช่องไหน คือนับจากฝั่งของลวดที่หัวลูกดอกปักเข้าไป (WDF 3.03)
กระดานซอฟต์ทิปเป็นกระดานพลาสติกที่มีรูให้หัวลูกดอกปัก ติดอยู่บนตู้เครื่องหรือกระดานอิเล็กทรอนิกส์สำหรับบ้านที่จับได้ว่าลูกลงช่องไหน DSAB ของเยอรมนีเล่นบนเครื่อง Löwen ที่ได้รับอนุมัติเท่านั้น โดยกระดานแข่งขันมีซิงเกิล 20 สีน้ำเงิน ดับเบิลและทริปเปิลสีแดง และบูล 25 กับ 50 (DSAB 1.4.1) กระดานทุกประเภทเทียบกันใน กระดานปาเป้ามีกี่แบบ
ลูกดอกหัวเหล็กกับลูกดอกหัวพลาสติก
- ลูกดอกหัวเหล็ก (สตีลทิป): ยาวไม่เกิน 30.5 ซม. และหนักไม่เกิน 50 กรัม มี “a metallic needle shaped point” (WDF 1.01; ADO 56 ใช้ขีดจำกัดเดียวกัน) กติกาของ PDC เข้มกว่า คือ 200 มม. และ 40 กรัม (DRA 6.1.1)
- ลูกดอกหัวพลาสติก (ซอฟต์ทิป): หัวพลาสติกที่ปักในรูของกระดานได้ ยาวไม่เกิน 16.8 ซม. (DSAB 1.4.2) DSAB ขยายขีดจำกัดน้ำหนักจาก 18 เป็น 21 กรัม (รวมค่าคลาดเคลื่อน 5%) ตั้งแต่ฤดูกาล 2/2019 ในสหรัฐฯ ลูกดอกของ NDA “may not exceed 20 grams in weight” รวมหาง หัว และก้าน และยาวไม่เกิน 8 นิ้ว
วิธีเลือกลูกดอกอยู่ใน วิธีเลือกลูกดอก
ระยะปา
สำหรับสตีลทิป เส้นยืนปาอยู่ห่างจากหน้ากระดาน 2.37 ม. ในทุกกติกาที่เราอ่าน สำหรับซอฟต์ทิปขึ้นอยู่กับว่าคุณเล่นที่ไหน: 2.37 ม. ในเยอรมนี (DSAB 1.4.3) และ 8 ฟุต (ประมาณ 2.44 ม.) ในสหรัฐฯ (NDA) ลีกซอฟต์ทิป France Darts ก็ใช้ 2.44 ม. คำถาม “2.37 หรือ 2.44 เมตร?” มาจากตรงนี้ ส่วนระยะของเครื่องซอฟต์ทิปในร้านที่ไทย เรายังไม่ได้ตรวจสอบ ให้ถามทางร้าน
ที่เส้นยืนปา กติกาสตีลทิปกำหนดแค่ตำแหน่งเท้า คืออยู่หลังเส้น ห้ามเหยียบ (WDF 6.04) ซอฟต์ทิปให้มากกว่านั้น: “It is legal to lean over the line. They may step on, but not across, the line” (NDA) คือเอนตัวข้ามเส้นได้ เหยียบเส้นได้ แต่ห้ามก้าวข้าม
การนับแต้มและการปิดเกม
เกม '01 ของสตีลทิปใช้ Double Out: ลูกสุดท้ายต้องลงดับเบิลหรือบูลใน (WDF 2.02, DRA 6.3.1) ลีกซอฟต์ทิปแตกต่างกันไป:
- NDA (สหรัฐฯ): เกม '01 มาตรฐานคือ “Any In-Any Out” โดยบูลทั้งหมดได้ 50 แต้ม รายการ “Masters” เล่น Double In, Double Out และแยกบูล 25/50
- DSAB (เยอรมนี): “501 Double out” ในลีกระดับบน “301 Master out” ในลีก B และ “301 Single out” ในลีก C (DSAB 1.1)
กติกาการปิดเกมแต่ละแบบ และบัสต์ (Bust) เกิดเมื่อไร อยู่ใน Double Out, Master Out และ Straight Out
ใครนับแต้ม
ซอฟต์ทิปให้เครื่องนับ และแต้มของเครื่องถือเป็นที่สุด: ผู้เล่นทุกคนยอมรับแต้มที่เครื่องแสดง (DSAB 2.3.4) ตาม NDA ทุกลูกที่ปานับว่าปาแล้ว ไม่ว่าเครื่องจะจับได้หรือไม่
สตีลทิปต้องมีคนนับ ในการแข่งขันคือคนจดแต้มที่ใช้กระดานชอล์กหรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ได้รับอนุมัติ บางสหพันธ์ เช่น DDV ของเยอรมนี อนุญาตอุปกรณ์นับแต้มอิเล็กทรอนิกส์เฉพาะที่แสดงแต้ม 6 ตาล่าสุดของผู้เล่นทั้งสองคน (DDV §5(9)) ที่บ้านและในวงเพื่อน ผู้เล่นนับกันเอง ซึ่งเป็นจุดที่แอปนับแต้มเข้ามาช่วย วิธีจดแต้มด้วยมืออยู่ใน วิธีจดแต้มปาเป้า
ปาเป้าในไทย: ซอฟต์ทิปและสตีลทิป
ฝั่งซอฟต์ทิป เว็บไซต์ DARTSLIVE Thailand มีลีก SUPER LEAGUE (ซีซั่น 3 และ 4 ในปี 2569) และ ASIA PREMIER LEAGUE ซึ่งเล่นบนเครื่องซอฟต์ทิปของ DARTSLIVE (ตรวจเมื่อ 25 กันยายน 2569) ฝั่งสตีลทิป สมาชิก WDF ในไทยคือสมาคมกีฬาดาร์ทแห่งประเทศไทย (DAT) ซึ่งข่าวล่าสุดบนเว็บไซต์ของสมาคมเป็นของปี 2566 (2023) ระบบไหนเล่นกันมากกว่าในไทย เราไม่มีข้อมูลที่ยืนยันได้
ปาเป้าไฟฟ้าง่ายกว่าไหม
เราไม่พบงานวิจัยหรือกติกาไหนที่วัดเรื่องนี้ จึงไม่ขอตัดสิน สิ่งที่กติกาเปลี่ยนคือ:
- การปิดเกมที่ง่ายกว่าพบได้บ่อย: any out ในลีก NDA, single out หรือ master out ในลีก DSAB ระดับล่าง แทน Double Out
- เอนตัวข้ามเส้นได้ ในซอฟต์ทิป (NDA, DSAB 2.3.1)
- ลูกดอกเบากว่า: สูงสุด 20 หรือ 21 กรัม เทียบกับสูงสุด 50 กรัมในสตีลทิป
- ไม่ต้องคิดเลข: เครื่องลบแต้มให้
ควรเลือกแบบไหน
ให้ที่ที่คุณอยากเล่นเป็นตัวตัดสิน ถ้าชมรมหรือลีกของคุณเล่นตามกติกา WDF นั่นคือสตีลทิป ถ้าเล่นบนเครื่องในร้าน นั่นคือซอฟต์ทิป และคุณจะเล่นบนเครื่องของลีกหรือร้านนั้น สำหรับที่บ้าน ทั้งสองแบบใช้พื้นที่พอ ๆ กัน
นับแต้มสตีลทิปด้วยโทรศัพท์
Darts Counter นับแต้มเกมสตีลทิปที่บ้านหรือในวงเพื่อน: คุณกรอกทีละลูก แอปลบแต้ม ตัดสินบัสต์ และแสดงคำแนะนำเช็คเอาท์ แอปมีกติกาการปิดเกมทั้งสามแบบ (Double Out, Master Out, Straight Out) จึงฝึกรูปแบบของลีกซอฟต์ทิปบนกระดานใยป่านได้ แอปเชื่อมต่อกับเครื่องซอฟต์ทิปไม่ได้ และยังไม่แสดงแต้ม 6 ตาล่าสุดของผู้เล่นทั้งสองคน เมนูของแอปเป็นภาษาอังกฤษ ตั้ง Checkout Mode: Double Out ก่อนเล่น 501 มาตรฐาน เพราะเมื่อติดตั้งใหม่แอปตั้งไว้ที่ Straight Out คุณนับทุกเกมได้ฟรีบน Android
แหล่งที่มา
เขียนโดย FLAME Apps ผู้พัฒนา Darts Counter ตั้งแต่ปี 2015 ตรวจสอบเมื่อ 28 กันยายน 2569
- WDF Playing and Tournament Rules ฉบับแก้ไขครั้งที่ 20 ข้อ 1.01 ถึง 1.06, 2.02, 3.03, 4.01 และ 6.04 (ภาษาอังกฤษ)
- DRA Rules 2026 ข้อ 6.1.1 และ 6.3.1 (Darts Regulation Authority, ภาษาอังกฤษ)
- ADO Tournament Rules Booklet ข้อ 56, 57 และ 62 (ภาษาอังกฤษ)
- NDA Rules: สเปกเครื่องและอุปกรณ์ กติกาทั่วไป กติกา '01 และเรตติ้ง (ภาษาอังกฤษ)
- DSAB-Liga-Regeln 2016 ข้อ 1.1, 1.4.1 ถึง 1.4.3, 2.3.1, 2.3.3 และ 2.3.4 พร้อมการเปลี่ยนน้ำหนักปี 2019 (ลีกซอฟต์ทิปของเยอรมนี)
- DDV Sport- und Wettkampfordnung §5(9) (สหพันธ์เยอรมนี)
- France Darts, règlement ฉบับที่ 16, 2018 (ลีกซอฟต์ทิปของฝรั่งเศส)
- DARTSLIVE Thailand ตรวจเมื่อ 25 กันยายน 2569
- WDF: รายชื่อสมาชิก (ภาษาอังกฤษ) และ สมาคมกีฬาดาร์ทแห่งประเทศไทย ตรวจเมื่อ 28 กันยายน 2569
