Sesli yazma yanlış yazıyorsa sebep çoğu zaman yazılım değil, sestir. En büyük kazanç dört şeyden gelir: mikrofonun konuşan kişiye yakın olması, az arka plan gürültüsü, aynı anda tek kişinin konuşması ve doğru dil ayarı. Ardından tam cümlelerle ve düzenli bir hızla konuş, isimleri ve sayıları net söyle, metni kullanmadan önce bir kez oku. Yapay zeka ile yeniden yazma noktalamayı ve dolgu sözcükleri toparlayabilir, ama yanlış duyulmuş bir sözcüğü onaramaz.
| Metindeki sorun | En olası neden | Ne değiştirmeli |
|---|---|---|
| Eksik ya da bozuk sözcükler | Mikrofon çok uzak ya da ortam gürültülü | Telefonu yaklaştır, daha sessiz bir yere geç |
| Koca bölümler yanlış | Yanlış dil ayarı ya da iki dil karışık | Konuşulan dili ayarla; her kayda tek dil |
| İsimler ve markalar yanlış | Sistemin beklemediği nadir sözcükler | Net söyle, bir kez hecele, sonra düzelt |
| İki ses birbirine karışmış | Üst üste konuşma | Sırayla konuşun, cevaptan önce kısa bir duraklama |
| Hiç metin yok | Sessiz ya da çok kısık kayıt, mikrofon izni yok | Ses seviyesini ve izni kontrol et; önce kısa bir deneme yap |
Sesli yazma hiç çalışmıyorsa
Metin yanlış değil de hiç gelmiyorsa önce şunlara bak:
- Mikrofon izni. Google'ın Türkçe Gboard sayfasına göre Gboard konuşma kaydı için izin istiyor: “Uygulamayı kullanırken”, “Yalnızca bu sefer” ya da “İzin verme”. “İzin verme” seçildiyse sesle yazma çalışmaz; izni telefonunun uygulama ayarlarından yeniden verebilirsin.
- Klavyenin dili. Gboard'a Türkçe klavyenin eklendiğinden emin ol. Google'ın sayfasına göre sesle yazma sırasında dili değiştirebilmek için birden fazla dilin etkin olması gerekiyor; o zaman varsayılan dilin kısaltmasına (örneğin “TR”) dokunup dili seçiyorsun.
- Android sürümü ve dil desteği. Google, konuşarak yazmanın tüm dillerde kullanılamadığını ve bazı adımların yalnızca Android 7.0 ve sonrasında çalıştığını belirtiyor.
- WhatsApp transkriptleri. WhatsApp'ın kendi sesli mesaj transkriptleri Android'de Türkçeyi hiç desteklemiyor; bu bir ayar hatası değil. Ayrıntılar WhatsApp transkriptinde Türkçe neden yok rehberinde.
Mikrofon ve ortam
Google'ın Cloud Speech-to-Text hizmeti için yayımladığı en iyi uygulamalar açık: mikrofonu konuşan kişiye, özellikle arka plan gürültüsü varken, olabildiğince yakın konumlandır. Pratikte:
- Dikte ederken telefonu ağzına yakın tut, telefonla konuşurken olduğu kadar; mikrofon deliğini parmağınla ya da kılıfla kapatma.
- Sessiz bir oda seç. Müziği, televizyonu ve vantilatörü kapat. Yumuşak eşyalı küçük bir oda, mutfaktan ya da merdiven boşluğundan daha az yankı yapar.
- Rüzgârdan kaçın. Dışarıdaysan sırtını rüzgâra dön ya da kulaklıklı bir mikrofon kullan.
- Bağırma. Google sesin kırpılmasından (clipping) kaçınmayı da öneriyor. Mikrofona yakınken normalden yüksek konuşmak sinyali bozar.
- Bir toplantıyı masanın ortasından kaydet, bir ucundan değil; böylece her ses telefona benzer seviyede ulaşır.
Nasıl konuştuğun
- Düzenli hızda tam cümleler. Yavaş konuşman gerekmiyor, ama düşünceler arasında kısa duraklamalarla düzenli konuşmak, kesik kesik konuşmaktan daha iyi yazıya dökülür.
- Her kayda tek dil. Cümlenin ortasında dil değiştirmek birçok sistemi şaşırtır. Almanca ya da İngilizce bir terimi alıntılaman gerekiyorsa kısa tut.
- İsimleri ve sayıları net söyle. Alışılmadık bir ismi bir kez yavaşça söyle ya da hecele: “Ceyda, C E Y D A”. “Onbeş” gibi kaynaşık değil, “on beş” diye ayrı ve net söyle ki “elli” ile karışmasın.
- Sırayla konuşun. İki kişi aynı anda konuşunca genellikle ikisi de yanlış çıkar.
- Kayda bastıktan sonra ve durdurmadan önce kısa bir an bekle, ilk ve son sözcükler kesilmesin.
Önemli ayarlar
- Aracın sorduğu yerde konuşulan dili seç. Gboard'un sesle yazması, WhatsApp transkriptleri ve telefon kayıt uygulamalarının her birinin kendi dil ayarı var ve yanlış bir ayar sonucu mahveder.
- Aracında sözcük ya da ifade listesi varsa isimleri ve terimleri ekle. Google'ın belgeleri, isimleri ve terimleri sözlüğe eklemek için sözcük ve ifade ipuçları kullanmayı öneriyor.
- Orijinal dosyayı sakla. Her yeniden kayıt ya da yeniden sıkıştırma ayrıntı kaybettirir. Kaydedicinin oluşturduğu dosyayı yazıya dök, bir hoparlörden çalınıp yeniden kaydedilmiş kopyasını değil. Google kendi hizmeti için kayıpsız biçimleri (FLAC ya da LINEAR16) ve 16.000 Hz örnekleme hızını öneriyor.
- Sonradan gürültü azaltma ekleme. Google kendi hizmeti için otomatik kazanç kontrolünü ve gürültü azaltmayı önermiyor ve tanıyıcısının ek gürültü engelleme olmadan arka plandaki sesleri ve gürültüyü yok saymak üzere tasarlandığını söylüyor.
Zor duyulan kayıtlar
Kayıt zaten yapıldıysa ve anlaşılması zorsa:
- Dosyanın tamamını bir kez yazıya dök ve hangi kısımların bozulduğuna bak.
- Bozuk kısımları kulaklıkla, yavaşlatarak dinle ve kendin yaz.
- Duyamadığını tahmin etme, [anlaşılmıyor] diye işaretle. Bir alıntıda ya da tutanakta tahmin edilmiş bir sözcük, boşluktan daha kötüdür.
- Çok uzaktan gelen seslerden mucize bekleme. Bir sesi sen zor duyuyorsan yazılım da onu güvenilir biçimde çözemez.
Doğruluğu kendin nasıl ölçersin?
Konuşmadan yazıya doğruluğu genellikle sözcük hata oranı (WER) ile ölçülür: WER = (S + D + I) / N. Burada S yerine başka sözcük yazılan, D atlanan, I fazladan eklenen sözcüklerin sayısı, N de doğru referans metindeki sözcük sayısı. Düşük olan iyidir.
Evde beş dakikada yapılır:
- İçinde birkaç isim ve sayı geçen, 100 sözcük kadar bir paragraf seç.
- Onu olağan ortamında aracına yüksek sesle oku.
- Yanlış, eksik ya da fazla sözcükleri say ve paragraftaki sözcük sayısına böl.
- Tek bir şeyi değiştir (uzaklık, oda, dil ayarı) ve tekrarla.
Sonuç, senin sesinde, telefonunda ve odanda neyin işe yaradığını gösterir. Araçları genel olarak karşılaştırmaz: yayımlanmış bir doğruluk rakamı yalnızca ölçüldüğü ses için geçerlidir.
Yapay zeka ile yeniden yazma neyi düzeltir, neyi düzeltmez?
Android için bulut tabanlı bir sesten yazıya ve yapay zeka yazma uygulaması olan Retexta önce yazıya döker, sonra metni yeniden yazabilir. Yeniden yazma, ham transkriptleri okunması zor yapan şeyleri güvenilir biçimde düzeltir:
- noktalama, büyük harfler ve paragraflar;
- dolgu sözcükler ve yarım başlangıçlar (“şey, ııı, yani”);
- tekrarlanan ifadeler ve bozuk cümleler.
Yalnızca transkriptin toparlanmasını istiyorsan Clean up a text hedefi (More templates altında) uygulamada şöyle tarif ediliyor: metnini koru, dil bilgisini, noktalamayı ve akışı düzelt. Write a message ya da Take notes gibi yazma hedefleri daha ileri gider ve söylediğini yeniden düzenler. Retexta'nın menüleri İngilizce, Türkçe arayüz yok.
Yeniden yazmanın yapamadığı şey, “Ceyda”nın “Seyda” diye duyulduğunu ya da “on beş” yerine “elli” yazılması gerektiğini bilmektir. Hatta yanlış duyulmuş bir sözcüğü doğru görünen akıcı bir cümleye çevirebilir. Bu yüzden isimleri, sayıları, tarihleri ve tutarları kayıtla karşılaştır. Retexta sonuçlarını “AI-generated. Check important details.” notuyla işaretler.
Doğruluğa yardım eden iki uygulama ayrıntısı: Retexta konuşulan dili otomatik algılar, Türkçe dahil; bu yüzden tam bir ilk cümleyle başlayan kısa bir kayıt, tek bir sözcükten daha fazla ipucu verir. Bir kayıt sessiz ya da çok kısıksa metin döndürmek yerine bunu söyler (“Transcription finished, but no text was produced”).
Retexta'yı ücretsiz deneyebilirsin: yeni kullanıcı olarak, uygulamada görüntüleyebileceğin birkaç ücretsiz Pro sonucu alırsın; onlardan sonra Transcript only için de Retexta Pro ya da kredi gerekir. Yeniden yazma hedefleri ve Import audio Retexta Pro'ya dahil; sonuçları kopyalamak, paylaşmak ya da dışa aktarmak için Retexta Pro ya da kredi gerekir.
Devamını oku
E-postayı sesle mi yazıyorsun? Android'de sesle e-posta yazma. Bir kayıtta iki ses: röportaj nasıl deşifre edilir. Dosya biçimleri: MP3'ü yazıya çevirme. Uygulama hakkında daha fazlası: Retexta, Android için sesten yazıya.
Kaynaklar
FLAME Apps tarafından 25 ve 26 Eylül 2026'da kontrol edildi.
- Google Cloud, Best practices, Cloud Speech-to-Text (İngilizce, son güncelleme 18 Eylül 2026): mikrofon konumu, kırpılma, örnekleme hızı, kayıpsız kodekler, kazanç kontrolü ve gürültü azaltma yok, sözcük ve ifade ipuçları. Bunlar Google'ın kendi hizmeti için öneriler.
- Gboard Yardım, Sesle yazma (Android) (Türkçe): mikrofon izni seçenekleri, dil değiştirme, dil ve Android sürümü notları.
- Wikipedia, Word error rate (İngilizce): tanım WER = (S + D + I) / N.
- Retexta uygulama kodu (Android, sürüm 2026.1.23): otomatik dil algılama (
RecordScreen.kt,TranscriptionLanguageCatalog.kt), Clean up a text hedef açıklaması ve hata mesajları (uygulama metinleri).
