Dart okunu şu sırayla seç: önce uç (sisal tahta için çelik uç, elektronik tahta için plastik uç), sonra ağırlık (kural kitabının sınırı içinde), sonra gövde (malzeme, şekil ve tutuş), en son şaft ve kanat. Bir kural kitabının ya da çalışmanın desteklediği bir “yeni başlayanlar için en iyi dart” yoktur. İşe yarayan, birkaç set atıp en iyi skor yaptığını tutmaktır; bunu bir skor uygulaması senin için ölçebilir.
| Kural kitabı | Uç | En fazla ağırlık | En fazla uzunluk |
|---|---|---|---|
| TBBDF (1.01), WDF (1.01) | çelik uç | dart başına 50 g | 30,5 cm |
| PDC turnuvaları, DRA (6.1.1) | çelik uç | 40 g | 200 mm |
| NDA, ABD elektronik dart ligleri | plastik uç | 20 g, kanat, uç, şaft ve gövde dahil toplam ağırlık | uçtan kanadın sonuna 8 inç (yaklaşık 20,3 cm) |
TBBDF'nin Dart Yarışma Talimatı dartı “çelik uç/plastik uç, gövde, kuyruk ve kanattan oluşmuş oyun aracı” olarak tanımlar; her oyuncu kendi dartlarıyla atar, gövdenin arkasında bir kanat sistemi olmalıdır (TBBDF tanımlar, 1.01). Bu sayfada da bu adları kullanıyoruz: uç, gövde (barrel), şaft ya da kuyruk (shaft), kanat (flight).
Çelik uç mu plastik uç mu: tahta karar verir
Çelik uçlu dartlar sisal tahtalar (ve daha ucuz mantar ve kâğıt tahtalar) içindir; plastik uçlu (soft) dartlar elektronik tahtalar içindir. NDA'nın elektronik dart kuralları da elektronik dart için fabrika standardı plastik uçlu dartlar ister. Hangi tahtada oynayacağın: dart tahtası çeşitleri; iki oyunun farkı: çelik dart mı elektronik dart mı.
İkisinde de oynuyorsan iki set tut. Ağırlık sınırları farklıdır, yani kurallara göre elektronik dart seti daha hafiftir.
Dart oku ağırlığı nasıl seçilir?
Kural kitapları bir tavan koyar, bir öneri değil. Okuduğumuz belgelerin hiçbiri (TBBDF, WDF, DRA, ADO, NDA) yeni başlayanlar için bir ağırlık önermez ve bir ağırlığın en iyi işlediğini gösteren bir çalışma bulamadık. Bu yüzden tahmin etmek yerine dene:
- Mümkünse iki ya da üç farklı ağırlık at: bir kulüpte ya da barda set ödünç al, ya da bir mağazada dene.
- Diğer her şeyi aynı tut: aynı tahta, aynı rutin, aynı dart sayısı.
- Beş darttan sonraki hissini değil, sayılarını karşılaştır. İlk başta iyi hissettiren set her zaman en iyi skor yaptığın set değildir.
Wikipedia parçalar arasındaki bir bağlantıyı not eder: genel olarak daha ağır bir dart daha büyük bir kanat ister.
Gövde malzemesi: pirinç, nikel gümüş ya da tungsten
Wikipedia'ya göre gövdeler genellikle pirinç, nikel gümüş ya da bir tungsten alaşımından yapılır:
- Pirinç ucuzdur ama hafiftir, bu yüzden pirinç gövdeler çok hacimli olma eğilimindedir.
- Tungsten pirinçten iki kat yoğundur; yani aynı ağırlıktaki bir tungsten gövde daha incedir ve dartların tahtada birbirine daha yakın durmasını sağlar. Saf tungsten kırılgandır, bu yüzden dartlarda %80 ile %95 arası tungsten içeren bir alaşım kullanılır; geri kalanı genellikle nikel, demir ya da bakırdır.
- Nikel gümüş yoğunluk ile maliyet arasında bir uzlaşmadır.
Daha yüksek bir tungsten payı (örneğin yüzde 90 yerine 95), tungsten alaşımın en yoğun parçası olduğu için daha yoğun bir alaşım demektir; yani gövde aynı ağırlıkta biraz daha ince olabilir.
Gövde şekli ve tutuş
Wikipedia üç temel şekil tanımlar:
| Şekil | Nedir | Neyi değiştirir |
|---|---|---|
| Silindirik | baştan sona aynı çap | uzun ve ince, ağırlık merkezi daha geride |
| Ton (fıçı) | iki ucu ince, ortası kalın | daha kalın, ağırlık merkezi daha önde |
| Torpido | uç tarafta en geniş, geriye doğru incelir | ağırlık olabildiğince önde |
Gövdenin yüzeyi de farklıdır: pürüzsüz ya da parmakların kaymasın diye halkalar veya tırtıllarla işlenmiş. Kural kitaplarının hiçbiri tutuşu düzenlemez. Dartı attığın gibi tut ve parmaklarının her seferinde aynı yeri bulduğunu kontrol et; tutuş ve duruş dart nasıl atılır sayfasında.
Çelik uçlar da farklıdır: Wikipedia iki yaygın uzunluk verir, 32 ve 41 mm; bazıları tutuşu iyileştirmek için tırtıllı ya da kaplamalıdır, bazıları da dartın daha az sekmesi için çarpmada hafifçe geri çekilecek şekilde tasarlanmıştır.
Şaft ve kanat
- Şaftlar farklı uzunluklarda ve plastik, naylon, alüminyum ya da titanyumdan, sert ya da esnek olarak gelir. Daha uzun şaftlar daha fazla denge verir ve daha küçük kanatlara izin verir, ama ağırlığı geriye kaydırır (Wikipedia).
- Kanatlar dartı dengeler. En yaygın üç şekil, büyükten küçüğe, standard, kite ve pear'dır. Daha az yüzey daha az denge demektir, ama büyük kanatlar dartları sık gruplamayı zorlaştırır (Wikipedia).
Şaft ve kanatlar ucuzdur ve kolay değişir; zaten sahip olduğun bir seti ince ayar yapmanın en basit yolu budur.
Turnuvada ekipman kuralları
TBBDF turnuvalarına gideceksen ekipmanın da kurallara uymalı. Federasyonun yarışma kurallarına göre oyuncular organizatörün izni olmadan reklam, slogan ya da logo taşıyan oyun ekipmanı kullanamaz (TBBDF 18.02). Türkiye Dart Şampiyonası sıralama turnuvalarında Türk bayraklı kanatla da yarışılamaz (TBBDF 2026-2027 dart kararları, 1. ayak yarışma talimatı).
Satın almadan önce kontrol listesi
- [ ] Uç tahtana uyuyor (sisal için çelik, elektronik için plastik).
- [ ] Ağırlık kural kitabının sınırı içinde (yukarıdaki tablo).
- [ ] Ağırlığı sadece elinde tutmadın, en az bir kez attın.
- [ ] Malzemeyi biliyorsun: pirinç, nikel gümüş ya da yüzdesiyle birlikte bir tungsten alaşımı.
- [ ] Gövdenin tutuşu dartı tutuş şekline uyuyor.
- [ ] Yedek kanat ve şaftlar sete uyuyor.
- [ ] Turnuvada oynayacaksan kanatlarda logo ya da bayrak yok.
Marka ya da model önermiyoruz: onları test etmedik ve kurallar kaliteyi değil, sadece sınırları belirler.
Setlerini Darts Counter ile test et
Dartları karşılaştırırken sayılar hislerden iyidir. Darts Counter'da bunu bir dakikada kurabilirsin (uygulamanın menüleri İngilizce):
- Her set için bir oyuncu oluştur, örneğin “Can 22 g” ve “Can 24 g”.
- Her biriyle aynı rutini oyna, örneğin bir dizi 501 leg'i, ve her dartı gir.
- Statistics'i aç ve iki oyuncuyu seç. Uygulama onları yan yana gösterir: 3 dart ortalaması, leg başına dart, en yüksek skor, 60+, 100+ ve 140+ turlar, double ve triple'lara giden dartlar.
- Dartların nereye düştüğüne bak: Advanced statistics'in parçası olan isabet ısı haritası (kısa bir video, tek seferlik bir satın alma ya da Darts Counter Plus ile açılır).
Karar vermeden önce her sete yeterince leg ver: birkaç leg'de ortalamadaki birkaç puanlık fark tesadüf olabilir. Darts Counter ortalamayı leg ortalamalarının ortalaması olarak hesaplar; iki seti birbiriyle karşılaştırmak için bu yeterlidir. Toplam puan yöntemiyle farkı dart ortalaması nasıl hesaplanır sayfası açıklar.
Tüm oyunların skorunu ücretsiz tutabilirsin.
Kaynaklar
Yazan: 2015'ten beri Darts Counter'ı geliştiren FLAME Apps. Kontrol tarihi: 25.09.2026.
- TBBDF Dart Yarışma Talimatı, tanımlar, kural 1.01 ve 18.02 (Türkçe)
- TBBDF 2026-2027 Sezonu Dart Planlama Toplantısı Kararları, kıyafet ve kanat kuralları (Türkçe)
- WDF Playing and Tournament Rules, 20. baskı, kural 1.01 (İngilizce)
- DRA Rules 2026, kural 6.1.1 (İngilizce)
- NDA Rules, dart ekipmanı özellikleri (İngilizce)
- Wikipedia: Darts, “Equipment: Darts” bölümü (İngilizce)
- Okumaya devam: dart tahtası çeşitleri, dart kuralları
