پیش از خرید دارت به این ترتیب انتخاب کنید: اول نوک (استیلتیپ یا دارت سوزنی برای صفحه الیافی، سافتتیپ برای صفحه الکترونیکی)، بعد وزن در حد مجاز قوانینی که بازی می‌کنید، بعد بدنه (جنس، شکل و گرفتن)، بعد شفت و پر. «بهترین دارت برای مبتدی» که کتاب قوانین یا پژوهشی پشتش باشد، وجود ندارد. آنچه جواب می‌دهد این است که چند دست دارت را پرتاب کنید و دستی را نگه دارید که با آن بهتر امتیاز میگیرید، و یک اپلیکیشن امتیازشمار میتواند این را برایتان اندازه بگیرد.
| قوانین | نوک | حداکثر وزن | حداکثر طول |
|---|---|---|---|
| WDF (1.01)، ADO (56) | فلزی («نوک سوزنی فلزی») | 50 گرم برای هر دارت | 30.5 سانتی‌متر |
| NDA، لیگهای سافتتیپ آمریکا | نوک پلاستیکی | 20 گرم، «وزن کل شامل پر، نوک، شفت و بدنه است» | 8 اینچ (حدود 20.3 سانتی‌متر) از نوک تا انتهای پر |
| مسابقات PDC، DRA (6.1.1) | فلزی | 40 گرم | 200 میلی‌متر |
استیلتیپ یا سافتتیپ: صفحه تعیین میکند
دارت استیلتیپ برای صفحه الیافی (و صفحه‌های ارزانتر چوب‌پنبه‌ای و کاغذی) است؛ دارت سافتتیپ برای صفحه الکترونیکی. قوانین سافتتیپ NDA هم «دارت نوک‌پلاستیکی» می‌خواهد که «استاندارد کارخانه برای دارت الکترونیکی» باشد (ترجمه ما). مسابقه‌های رسمی انجمن دارت ایران، طبق آیین‌نامه مسابقات سراسری جوانان 1404، روی «تخته دارت تیغه‌ای» برگزار می‌شوند، یعنی صفحه استیلتیپ. روی کدام صفحه بازی می‌کنید: انواع صفحه دارت؛ فرق دو بازی: دارت فلزی یا الکترونیکی.
اگر روی هر دو بازی می‌کنید، دو دست دارت داشته باشید. سقف وزن‌ها فرق دارد، پس دست سافتتیپ طبق قانون سبک‌تر است.
وزن دارت را چطور انتخاب کنیم
کتاب‌های قوانین سقف تعیین میکنند، نه توصیه. هیچ‌کدام از سندهایی که خواندیم (WDF، DRA، ADO، NDA) وزنی برای مبتدی‌ها پیشنهاد نمیکند و پژوهشی پیدا نکردیم که نشان دهد یک وزن بهتر جواب می‌دهد. پس به‌جای حدس زدن امتحان کنید:
- اگر می‌توانید، دو یا سه وزن مختلف را پرتاب کنید: در باشگاه دست دیگران را قرض بگیرید یا در فروشگاه امتحان کنید.
- بقیه چیزها را ثابت نگه دارید: همان صفحه، همان روتین، همان تعداد دارت.
- عددهایتان را مقایسه کنید، نه حستان را بعد از پنج دارت. دستی که اول خوب به نظر می‌رسد، همیشه همانی نیست که با آن بهتر امتیاز میگیرید.
ویکی‌پدیا یک رابطه بین اجزا را یادآوری میکند: «به‌طور کلی، دارت سنگین‌تر پر بزرگ‌تری لازم دارد» (ترجمه ما).
جنس بدنه: برنج، نیکل‌نقره یا تنگستن
به گفته ویکی‌پدیا، بدنه‌ها «معمولاً از برنج، نیکل‌نقره یا آلیاژ تنگستن ساخته می‌شوند» (ترجمه ما):
- برنج ارزان اما سبک است، پس بدنه‌های برنجی «معمولاً خیلی حجیم‌اند».
- تنگستن «دو برابر برنج چگالی دارد»، پس بدنه تنگستنی با همان وزن باریکتر است و دارت‌ها می‌توانند در صفحه نزدیک‌تر به هم بنشینند. تنگستن خالص شکننده است، پس دارت‌ها از آلیاژی با «80 تا 95 درصد تنگستن» ساخته می‌شوند و بقیه معمولاً نیکل، آهن یا مس است.
- نیکل‌نقره «سازشی بین چگالی و قیمت» است.
سهم بیشتر تنگستن (مثلاً 95 به‌جای 90 درصد) یعنی آلیاژ چگالتر، چون تنگستن چگال‌ترین جزء آن است، پس بدنه با همان وزن میتواند کمی باریکتر باشد. کلمه «حرفه‌ای» روی بسته‌بندی معیار قانونی یا فنی نیست؛ جنس، درصد تنگستن و وزن را روی بسته بخوانید.
شکل بدنه و گرفتن
ویکی‌پدیا سه شکل پایه را توصیف میکند:
| شکل | چیست | چه چیزی را تغییر می‌دهد |
|---|---|---|
| استوانه‌ای | قطر یکسان در تمام طول | بلند و باریک، مرکز ثقل عقب‌تر |
| بشکه‌ای (Ton) | دو سر باریک، وسط ضخیم‌تر | ضخیم‌تر، مرکز ثقل جلوتر |
| اژدری (Torpedo) | پهن‌ترین بخش سمت نوک، باریک‌شونده رو به عقب | وزن تا جای ممکن جلو |
سطح بدنه هم فرق دارد: صاف، یا با شیار و آج که انگشتانتان سُر نخورد. هیچ‌کدام از کتاب‌های قوانین گرفتن را تنظیم نمیکند. دارت را همان‌طور که پرتاب می‌کنید بگیرید و ببینید انگشتانتان هر بار همان‌جا را پیدا میکنند یا نه؛ گرفتن و ایستادن در آموزش پرتاب دارت با دقت.
نوک‌های فلزی هم متفاوت‌اند: ویکی‌پدیا دو طول رایج، 32 و 41 میلی‌متر، را نام می‌برد؛ بعضی برای گرفتن بهتر آج‌دار یا روکش‌دارند و بعضی طوری طراحی شده‌اند که هنگام برخورد کمی عقب بروند تا دارت کمتر برگردد.
شفت و پر
- شفت‌ها در طول‌های مختلف و از پلاستیک، نایلون، آلومینیوم یا تیتانیوم، سفت یا انعطاف‌پذیر، ساخته می‌شوند. شفت بلندتر پایداری بیشتری می‌دهد و اجازه پر کوچک‌تر را می‌دهد، اما وزن را عقب می‌برد (ویکی‌پدیا).
- پرها دارت را پایدار میکنند. سه شکل رایج، از بزرگ به کوچک، استاندارد، بادبادکی (kite) و گلابی (pear) است. سطح کمتر یعنی پایداری کمتر، اما پرهای بزرگ نشاندن دارت‌ها نزدیک هم را سخت‌تر میکنند (ویکی‌پدیا).
شفت و پر ارزان و راحت‌تعویض‌اند، پس ساده‌ترین راه برای تنظیم دستی‌اند که دارید.
چک‌لیست پیش از خرید دارت
- [ ] نوک با صفحه شما جور است (فلزی برای الیافی، پلاستیکی برای الکترونیکی).
- [ ] وزن در حد مجاز قوانینی است که بازی می‌کنید (جدول بالا).
- [ ] آن وزن را دست‌کم یک بار پرتاب کرده‌اید، نه فقط در دست گرفته‌اید.
- [ ] جنس را می‌دانید: برنج، نیکل‌نقره یا آلیاژ تنگستن با درصدش.
- [ ] آج بدنه با طرز گرفتن شما جور است.
- [ ] پر و شفت یدکی به این دست می‌خورد.
برند یا مدل خاصی توصیه نمی‌کنیم: امتحانشان نکرده‌ایم، و قوانین فقط سقف تعیین میکنند، نه کیفیت. اینکه کدام برندها و فروشگاه‌ها در ایران یا افغانستان در دسترس‌اند را هم بررسی نکرده‌ایم.
دارت‌هایتان را با Darts Counter امتحان کنید
وقتی دارت‌ها را مقایسه می‌کنید، عدد از حس بهتر است. در Darts Counter این کار یک دقیقه طول می‌کشد. منوهای اپلیکیشن انگلیسی است و رابط فارسی ندارد:
- برای هر دست دارت یک بازیکن بسازید، مثلاً «Ali 22g» و «Ali 24g».
- با هر کدام همان روتین را بازی کنید، مثلاً چند لگ 501، و هر دارت را وارد کنید.
- Statistics را باز کنید و هر دو بازیکن را انتخاب کنید. اپلیکیشن آن‌ها را کنار هم نشان می‌دهد: میانگین 3 دارت، دارت در هر لگ، بالاترین امتیاز، نوبت‌های 60+، 100+ و 140+، و دارتهای روی دبل و تریپل.
- ببینید دارت‌ها کجا می‌نشینند، در نقشه حرارتی ضربه‌ها که بخشی از آمار پیشرفته است (با یک ویدیوی کوتاه، یک خرید یک‌باره یا Darts Counter Plus باز می‌شود).
پیش از تصمیم به هر دست لگ‌های کافی بدهید: در چند لگ، چند امتیاز اختلاف میانگین میتواند شانس باشد. Darts Counter میانگین را میانگینِ میانگین لگ‌ها حساب میکند که برای مقایسه دو دست با هم مشکلی ندارد؛ میانگین 3 دارت را چطور حساب کنیم فرقش با روش کل امتیاز را توضیح می‌دهد.
امتیاز همه بازی‌ها را رایگان بشمارید.
منابع
نوشته FLAME Apps، سازنده Darts Counter از سال 2015. بررسی‌شده در 25 سپتامبر 2026؛ آیین‌نامه انجمن دارت ایران در 28 سپتامبر 2026.
- WDF Playing and Tournament Rules، ویرایش بیستم بازنگری‌شده، قانون 1.01 (انگلیسی)
- DRA Rules 2026، قانون 6.1.1 (انگلیسی)
- ADO Tournament Rules Booklet، قانون 56 (انگلیسی)
- NDA Rules، مشخصات تجهیزات دارت (انگلیسی)
- Wikipedia: Darts، بخش «Equipment: Darts» (انگلیسی)
- آیین‌نامه مسابقات آزاد سراسری جوانان 1404، انجمن دارت ایران (PDF)
