เลก (leg) ในปาเป้า คือหนึ่งเกม เช่น 501 หนึ่งเกมตั้งแต่ 501 ลงไปจนถึงศูนย์ เซ็ต (set) คือกลุ่มของเลก ใครชนะเลกครบตามจำนวนที่กำหนดจะได้เซ็ตนั้น แมตช์หนึ่งเล่นได้สองแบบ: นับเลกอย่างเดียว (“best of 11 legs” ใครได้ 6 เลกก่อนชนะ) หรือ แบบเซ็ต (“best of 5 sets” ใครได้ 3 เซ็ตก่อนชนะ และแต่ละเซ็ตก็เป็นการแข่งกันเก็บเลกให้ครบ) จำนวนเลกและเซ็ตกำหนดโดยรายการแข่งขันเสมอ ไม่ใช่กติกากลาง
| คำ | คืออะไร | ที่มา |
|---|---|---|
| เลก | “the minimum element of a match” หน่วยเล็กที่สุดของแมตช์ หนึ่งเกมเต็มที่มีผู้ชนะและผู้แพ้ | นิยามของ WDF |
| เซ็ต | “an odd number of legs” กลุ่มเลกจำนวนคี่ ผู้ที่ชนะเลกส่วนใหญ่ได้เซ็ต | นิยามของ WDF |
| แมตช์ | best of เลกหรือเซ็ตจำนวนคี่ เลกหรือเซ็ตที่ไม่จำเป็นแล้วไม่ต้องเล่น | WDF ข้อ 2.10, 2.11 |
| รูปแบบ | แต่ละรายการกำหนดเอง | DRA ข้อ 6.3.1 |
หน้านี้เป็นส่วนหนึ่งของกติกาปาเป้า ส่วนการใช้เซ็ตในรายการ PDC ที่ Alexandra Palace อยู่ในหน้าปาเป้าชิงแชมป์โลก PDC
เลกในปาเป้าคืออะไร
เลกคือหนึ่งเกมจากแต้มเริ่มต้นลงไปถึงศูนย์: ใน 501 คนแรกที่ทำแต้มเหลือศูนย์พอดีด้วยดับเบิลชนะเลกนั้น ถ้าแมตช์ไม่ได้แบ่งเป็นเลกหรือเซ็ต เลกเดียวก็คือทั้งแมตช์ (นิยามของ WDF) กติกาของเลกอยู่ในกติกา 501
เซ็ตในปาเป้าคืออะไร
เซ็ตคือกลุ่มของเลก คุณชนะเซ็ตเมื่อชนะเลกครบตามจำนวนที่กำหนด แล้วทุกคนเริ่มเซ็ตถัดไปจากศูนย์เลก ตามกติกา WDF จำนวนเลกในเซ็ต “must be odd” (ต้องเป็นเลขคี่) และผู้ชนะเซ็ตคือผู้ที่ชนะเลกส่วนใหญ่ของเซ็ตนั้น จำนวนเซ็ตในแมตช์ก็ต้องเป็นเลขคี่เช่นกัน
best of กับ first to
สองคำนี้บอกแมตช์เดียวกัน best of N บอกว่าเล่นได้มากที่สุดกี่เลก first to บอกว่าต้องชนะกี่เลก ถ้า N เป็นเลขคี่ first to = (N + 1) / 2
| Best of | First to | จำนวนเลกที่เล่น น้อยสุดถึงมากสุด |
|---|---|---|
| 3 | 2 | 2 ถึง 3 |
| 5 | 3 | 3 ถึง 5 |
| 7 | 4 | 4 ถึง 7 |
| 9 | 5 | 5 ถึง 9 |
| 11 | 6 | 6 ถึง 11 |
| 13 | 7 | 7 ถึง 13 |
| 19 | 10 | 10 ถึง 19 |
| 21 | 11 | 11 ถึง 21 |
| 31 | 16 | 16 ถึง 31 |
เราคำนวณตารางนี้จากนิยามข้างบน WDF เขียนแมตช์ว่า “best of three (five, seven, etc.)” และให้จบทันทีที่มีผู้เล่นชนะเกินครึ่ง (WDF ข้อ 2.10, 2.11)
เล่นแบบนับเลกกับแบบเซ็ต
แบบนับเลก ทุกเลกนับรวมเป็นยอดเดียว แบบเซ็ต เลกนับเฉพาะในเซ็ตของมัน คนที่ชนะเลกมากกว่าจึงยังแพ้แมตช์ได้ ตัวอย่างสมมติ best of 3 เซ็ต แต่ละเซ็ต best of 5 เลก:
| เซ็ต | เลกของ A | เลกของ B | ได้เซ็ต |
|---|---|---|---|
| 1 | 3 | 0 | A |
| 2 | 2 | 3 | B |
| 3 | 2 | 3 | B |
| รวม | 7 | 6 | B ชนะ 2 ต่อ 1 เซ็ต |
A ชนะเลกมากกว่า 7 ต่อ 6 แต่แพ้แมตช์ ถ้าเป็นแมตช์นับเลกความยาวเท่ากัน A จะนำอยู่
หนึ่งเซ็ตมีกี่เลก
ไม่มีตัวเลขกลาง แต่ละรายการระบุรูปแบบของตัวเอง (DRA ข้อ 6.3.1: “unless stated otherwise in the playing format”) และ WDF กำหนดแค่ให้เป็นเลขคี่ ตัวอย่างจากเอกสารที่เราตรวจ:
- PDC World Championship 2025/26: “all sets are the best of five legs” แมตช์เริ่มจาก best of 5 เซ็ตในรอบแรกจนถึง best of 13 เซ็ตในรอบชิง (บทความ preview ของ PDC, 10 ธันวาคม 2568) รูปแบบเปลี่ยนได้ทุกปี ตรวจรายการปัจจุบันเสมอ รายละเอียดอยู่ในหน้าปาเป้าชิงแชมป์โลก PDC
- ในไทย: สมาคมกีฬาดาร์ทแห่งประเทศไทย (DAT) เป็นสมาชิก WDF แต่เอกสารกติกาบนเว็บไซต์ของสมาคมเปิดไม่ได้เมื่อเราตรวจวันที่ 28 กันยายน 2569 เราจึงไม่มีกติกาท้องถิ่นให้อ้างอิง รายการในไทยอาจกำหนดจำนวนเลกและเซ็ตเอง ถามผู้จัดก่อนแข่ง
การจัดแมตช์เป็นสายแพ้คัดออกหรือแบบพบกันหมดอยู่ในรูปแบบการแข่งขันปาเป้า
ใครได้ปาก่อนในแต่ละเลกและเซ็ต
| กติกา | ใครเริ่ม |
|---|---|
| WDF ข้อ 12.02 | ผู้ชนะการปาบูลได้เริ่มแมตช์ เริ่มทุกเลกเลขคี่ รวมถึงเลกไทเบรก และถ้าเล่นแบบเซ็ต ได้เริ่มทุกเซ็ตเลขคี่ |
| ADO ข้อ 27 | ถ้าเล่นแบบเซ็ต ผู้ชนะการเสี่ยงได้เริ่มเลกคี่ของเซ็ตคี่ และเลกคู่ของเซ็ตคู่ ผู้แพ้เริ่มเลกที่เหลือ |
| DRA ข้อ 6.13.2 (PDC) | ผู้ชนะการปาบูลเลือกได้ว่าจะเริ่มเลกหรือเซ็ตแรก และทุกเลกหรือเซ็ตเลขคี่หลังจากนั้น |
ตามกติกา ADO ผู้เล่นจึงสลับกันเริ่มเมื่อขึ้นเซ็ตใหม่ ไม่ว่าเซ็ตก่อนจะจบที่สกอร์เท่าไร
เลกตัดสินและไทเบรก
- ADO ข้อ 28: ถ้าแมตช์นับเลกเสมอกันก่อนเลกตัดสิน ให้ปาบูลใหม่เพื่อหาคนเริ่มเลกนั้น
- DRA ข้อ 6.16.1: ใช้ไทเบรกได้ถ้ารายการประกาศไว้ในกติกาล่วงหน้า
- PDC World Championship 2025/26: เซ็ตตัดสินต้องชนะห่างสองเลก และถ้าเสมอ 5-5 ใช้เลก sudden death (ตารางอยู่ในหน้าปาเป้าชิงแชมป์โลก PDC)
เซ็ตและเลกใน Darts Counter
เราตรวจโค้ดของแอปว่าการตั้งค่าแมตช์ X01 ทำงานอย่างไร เมนูของแอปเป็นภาษาอังกฤษ:
- Legs คือจำนวนเลกที่ผู้เล่นต้องชนะเพื่อได้หนึ่งเซ็ต และ Sets คือจำนวนเซ็ตที่ต้องชนะเพื่อได้แมตช์ ทั้งสองค่าหมายถึง “first to” ไม่ใช่ “best of”
- Sets 0 คือเล่นนับเลกอย่างเดียว Legs จึงกลายเป็นจำนวนเลกที่ต้องชนะเพื่อได้แมตช์
- Legs ตั้งได้ 1 ถึง 10 และ Sets ตั้งได้ 0 ถึง 10
- ผู้ที่ปาก่อนเปลี่ยนทุกเลก และลำดับต่อเนื่องข้ามเซ็ต หลังเซ็ตที่มีจำนวนเลกเป็นเลขคู่ เซ็ตถัดไปจึงอาจเริ่มด้วยผู้เล่นคนละคนกับที่กติกา ADO ข้อ 27 กำหนด
| ต้องการ | Sets | Legs |
|---|---|---|
| Best of 5 เลก | 0 | 3 |
| Best of 11 เลก | 0 | 6 |
| Best of 19 เลก | 0 | 10 |
| Best of 3 เซ็ต เซ็ตละ best of 5 เลก | 2 | 3 |
| Best of 5 เซ็ต เซ็ตละ best of 5 เลก | 3 | 3 |
แมตช์นับเลกที่ยาวกว่านี้ยังไม่มีในแอป
เพราะ Legs ตั้งได้สูงสุด 10 แมตช์นับเลกที่ยาวที่สุดคือ first to 10 (best of 19) ยังตั้ง best of 21 หรือ best of 31 เลกไม่ได้ อยากให้ Darts Counter มีแมตช์นับเลกที่ยาวกว่านี้? บอกเรา
Darts Counter นับสกอร์เลกและเซ็ตให้ พร้อมเก็บค่าเฉลี่ย 3 ลูกของทุกเลก นับทุกเกมได้ฟรี
แหล่งที่มา
เขียนโดย FLAME Apps ผู้พัฒนา Darts Counter ตั้งแต่ปี 2015 ตรวจสอบเมื่อ 28 กันยายน 2569
- WDF Playing and Tournament Rules ฉบับแก้ไขครั้งที่ 20 นิยาม และข้อ 2.10, 2.11 และ 12.02 (ภาษาอังกฤษ)
- DRA Rules 2026 ข้อ 6.3.1, 6.13.2 และ 6.16.1 (Darts Regulation Authority, ภาษาอังกฤษ)
- ADO Tournament Rules Booklet ข้อ 27 และ 28 (ภาษาอังกฤษ)
- PDC, 2025/26 Paddy Power World Darts Championship preview, 10 ธันวาคม 2568 (ภาษาอังกฤษ)
- สมาคมกีฬาดาร์ทแห่งประเทศไทย, About Us (ลิงก์ “Rules and Regulations” ตอบกลับ HTTP 404 เมื่อ 28 กันยายน 2569)
- โค้ดการตั้งค่าแมตช์ X01 ของแอป Darts Counter (อ่านเมื่อ 25 กันยายน 2569)
- อ่านต่อ: กติกาปาเป้า, ปาเป้าชิงแชมป์โลก PDC, กติกา 501
